સાંસારિક દુઃખોથી વ્‍યથિત વ્‍યકિતઓના રદય-તાપનું શમન કરવા માટે અને શાશ્ર્વત સુખની શોધમાં નિમગ્‍ન પરમાર્થ -પથ પથિકોને માર્ગદર્શન આ,વાને માટે રત્‍નકણિકાઓ મુકવામાં આવેલી છે.
        રત્‍નકણિકાઓની નાની-નાની બાબતોમાં પણ બહુ વિશેષ અર્થ સમાયેલો હોય છે. તેને વાંચવામાં વધુ સમય પણ લાગતો નથી અને રદયમાં ઉતારવાન. માટે કોઇ શ્રમ પણ પડતો નથી વિવિધ વિષયો સંબંધિત આ સાર વાતો સૌને માટે ઉપયોગી છે. અને દરેક સમયે ઉપયોગી છે. ન જાણે કયારે કઇ વાત કોની જીવનધારાને બદલી દે ! તે માટે રત્‍નકણિકાઓના સંગાથ. પોતાના જીવનને સરસ, સુખદ અને સફળ બનાવવાનો પ્રયત્‍ન કરવો જોઇએ

  •        પોતાને માટે સુખ ઇચ્‍છવાથી નાશવંત સુખ મળે છે. અને બીજાઓને સુખ પહોંચાડવાથી અવિનાશી સુખ મળે છે.
  •     નાશવંત સુખનો સર્વથા ત્‍યાગ કરવાથી અવિનાશી સુખની પ્રાપ્તિ થઇ જાય છે.
  •     સુખ ભોગવાનાને માટે સ્‍વર્ગ અને દુઃખ ભોગવવા માટે નરક છે અને સુખદુઃખ બન્‍નેથી ઉપર ઊઠીને મહાન આનંદ પ્રાપ્‍ત કરવાને માટે આ મનુષ્‍યલોક છે.
  •     સંસારના સંબંધ વિચ્‍છેદથી જે સુખ ભળે છે, તે સંસારના સંબંધથી કદી મળી શકતુ જ નથી.
  •     જયાં સુધી નાશવંતનું સુખ લેતા રહેશો ત્‍યાં સુધી અવિનાશી સુખી પ્રાપ્તિ થશે નહિ.
  •     સારાપણાંનું અભિમાન બૂરાઇની જડ છે.
  •     સ્‍વાર્થ અને અભિમાનનો ત્‍યાગ કરવાથી સાધુતા આવે છે.
  •     પોતાની બુદ્ધિનું અભિમાન જ શાસ્‍ત્રોની સંતોની વાતોને અંતઃકરણમાં ટકવા દેતું નથી.
  •     વર્ણ આશ્રમ વગેરેની જે વિશેષતા છે તે બીજા ઓની સેવા કરવાને માટે છે. અભિમાન કરવાને માટે નથી.
  •     તમે તમારા સારાપણાનું જેટલુ અભિમાન કરશો તેટલી જ બૂરાઇ પેદા થશે. તે માટે સારા બનો પણ સારાપણાનું અભિમાન નહીં કરો.
  •     જ્ઞાન મુકત કરે છે, પણ જ્ઞાનનું અભિમાન નરકોમાં લઇ જાય છે.
  •     સાંસારિક વસ્‍તુ મળવાથી તો અભિમાન આવી શકે છે, પણ ભગવાન મળવાથી અભિમાન આવી શકતું જ નથી, પણ અભિમાનનો સર્વથા નાશ થઇ જાય છે.
  •     સ્‍વાર્થ અને અભિમાનનો તગાય કર્યા વિના મુનષ્‍ય શ્રેષ્‍ઠ બની શકતો નથી.
  •     જયાં જાતિનું અભિમાન હોય છે, ત્‍યાં ભકિત થવી ઘણી કઠણ છે કારણ કે ભકિત સ્‍વયંથી થાય છે. શરીરથી નહીં. પરંતુ જાતિ શરીરની હોય છે, સ્‍વયંની નહી.
  •     જયાં સુધી સ્‍વર્થ અને અભિમાન છે, ત્‍યાં સુધી કોઇની પણ સાથે પ્રેમ થઇ શકતો નથી.
  •     જેને માટે મનુષ્‍ય-જન્‍મ મળ્યો છે. તે મરમાત્‍મા પ્રપ્તીનો જ ઉદ્દેશ્‍ય થઇ જવાની મનુષ્‍યને સાંસારિક સિધ્ધિ-અસિધ્ધિ તકલીફ આપી શકતી નથી.
  •     મનની એકાગ્રતા યોગ-માર્ગમાં જેટલી આવશ્‍યક છે. તેટલી ભકિતમાં નથી. ભકિતમાં તો ભગવાનના સંબંધની દ્દૃઢતા હોવી જોઇએ.
  •         મનને સ્થિર કરવાનું મૂલ્‍યવાન નથી. પરંતુ સ્‍વરુપની સ્‍વતઃસિદ્ધ નિરક્ષેપ સ્થિરતાનો અનુભવ કરવો મુલ્‍યવાન છે.
  •         મનને સંસારમાં જે રાગ છે, તે મટાડવાની જેટલી જરુર છે, તેટલી મનની ચંચળતાને મટાડવાની જરુર નથી.
  •         જયાં સુધી મનને સંસારથી હટાવી ને પરમાત્‍મામાં લગાડવાની વૃત્તિ રહેશે, ત્‍યાં સુધી મનનો સર્વથા નિરોધ થઇ શકશે નહીં. મનનો સર્વથા નિરોધ ત્‍યારે થશે, જયારે એક પરમાત્‍મા સિવાય અન્‍ય સત્તાની માન્‍યતા નહી રહે.
  •         સુખ ભોગવવાને માટે સ્‍વર્ગ છે, દુઃખ ભોગવવાને માટે નરક છે અને સુખ-દુઃખ બન્‍નેથી ઊંચા ઊઠીને પોતાનું કલ્‍યાણ કરવાને માટે મનુષ્‍ય-શરીર છે.
  •         વાસ્‍તવમાં મનુષ્‍ય-જન્‍મ જ બધા જન્‍મોનો આદિ તથા અંતિમ જન્‍મ છે જો મનુષ્‍ય પરમાત્‍મપ્રાપ્‍તી કરી લેતો અંતીમ જન્‍મ પણ આ છે અને પરમાત્‍મપ્રાપ્‍તી ન કરે તો અંનંત જન્‍મોનો આદિ જન્‍મ પણ આ છે.
  •         પોતાનો ઉદ્ધાર કરવો અને પરમાત્‍મતત્‍વને પ્રાપ્‍ત કરવું એ મનુષ્‍યમાત્રનો સ્‍વધર્મ છે. કારણ કે મનુષ્‍ય-શરીર કેવળ પરમાત્‍મપ્રાપ્‍તી માટે જ મળ્યુ છે.
  •         શરીર સાથે પોતાનો સંબંધ માનીને ભોગ અને સંગ્રહમાં લાગવું એ મનુષ્‍યમાત્રનો પરધર્મ છે.
  •         આકૃતિમાત્રથી કોઇ મનુષ્‍ય થતો નથી. મનુષ્‍ય તે છે જે પોતાના વિવેકને મહત્‍વ આપે છે.
  •         મનુષ્‍યમાં અગર મનુષ્‍યતા નથી તો મનુષ્‍ય પશુથી પણ નીચો છે. કારણ કે પશુ તો પોતાના પૂર્વકૃત પાપકર્મોનું ફળ ભોગવીને મનુષ્‍યતાની તૈયારી કરી રહ્યાં છે પણ મનુષ્‍ય નવાં પાપ-કર્મ કરીને નરકોની, પશુતાની તૈયારી કરી રહ્યા છે.
  •         જે પ્રકારે આકાશમાં વૃક્ષ કેટલુંય ઊંચુ ઊઠે તેની કોઇ સીમા નથી તે પ્રકારે મનુષ્‍યની ઉન્‍નતીની પણ કોઇ સીમા નથી.
  •         ભગવાનને યાદ રાખવા અને સેવા કરવી-આબે વાતોથી જ મનુષ્‍ય સિદ્ધ થાય છે.
  •         મનુષ્‍ય-શરીર મળી ગયું પણ પરમાત્‍માની પ્રાપ્‍તી થઇ નહી તો આ બહુ મોટા શોકની દુઃખની વાત છે.
  •         મનુષ્‍ય-શરીર કેવળ સંભળવા-શીખવા માટે નથી. પણ તત્‍વનો અનુભવ કરવાને માટે છે સાંભળવું-શીખવાનું તો પશુ-પક્ષીઓમાં પણ હોય છે, જેથી તેઓ સર્કસમાં કામ કરે છે.
  •         જે બીજાઓની સેવા કરતો નથી અને ભગવાનને યાદ કરતો નથી. તે મનુષ્‍ય કહેવાને અધિકારી નથી.
  •         કોઇ પણ સુખભોગની શરુઆતને જોવી પશુતા છે. તેનો પરિણામ જોવું એ મનુષ્‍યતા છે.
  •         સૃષ્ટિની રચના જ એ રીતે થઇ છે કે મનુષ્‍યનું જીવન બીજાઓને માટે છે. પોતાને માટે નહીં.
  •         પરમાત્‍માની પ્રાપ્‍તી સિવાય મનુષ્‍ય-શરીર કોઇ કમનું નથી.
  •     સાંસારિક વસ્‍તુઓને માટે થનાર દુઃખની પરવા ભગવાન કરતા નથી અને ભગવાનને માટે થતા (સાચા) દુઃખને ભગવાન સહી શકતા નથી
  •     સ્‍વાર્થ અને અભિમાન - આ બન્‍ને ચીજોથી સ્‍વભાવ બગડે છે તેથી સાધકે સ્‍વાર્થ અને અભિમાનનો સર્વથા ત્‍યાગ કરી દેવો જોઇએ.
  •     ભજન, ધ્‍યાન વગેરે સાધના કરવા છતાં પણ વર્તમાનમાં પ્રત્‍યક્ષ લાભ ન દેખાવાનું કારણ - સ્‍વભાવ શુદ્ધ ન હોવો તે તે માટે પ્રત્‍યેક સાધકે પોતાના સ્‍વભાવનો સુધારો કરવા પર વિશેષ ધ્‍યાન આપવું જોઇએ.
  •     જેનો સ્‍વભાવ બીજાઓને દુઃખ આપવાનો છે. તે બીજાઓને દુઃખ આપશે અને પોતે પણ ખુઃખ પામશે. પરંતુ જેનો સ્‍વભાવ બીજાઓને સુખ આપવાનો છે, તે બીજાઓને પણ સુખ આપશે અને પોતે પણ સુખ પામશે.
  •     પોતાના સ્‍વભાવનો સુધારો મનુષ્‍ય પોતે જાતે જ કકરી શકે છે. બીજા માત્ર તેને ઉપાય બતાવી શકે છે, તેને મદદ કરી શકે છે.
  •     આપણો સ્‍વભાવ ત્‍યારે સુધરશે, જયારે આપણે આપણા તરફ ન્‍યાય કરીશું અર્થાત્ આપણા પર કાબુ મેળવીશું અને બીજાને ક્ષમાં કરીશું.
  •     સત્‍સંગ, સત્ - શાસ્‍ત્ર અને સદ્ - વિચાર - આ ત્રણથી સ્‍વભાવમાં સુધારો થાય છે. જેનો સ્‍વભાવ શુદ્ધ બની જાય છે. તે અદ્યોગતિમાં થઇ શકતો નથી.
  •                 સાધકને એવું હોવુ જોઇએ કે તે બદલાવાવાળી અવસ્‍થાઓને ન જુએ, પણ કદી ન બદલાવવાવાળા સ્‍વરુપ (સ્‍વયં) ને જુએ.
  •                 શરીર-આદી સૌ પદાર્થ બદલાઇ રહ્યા છે એવો જેને અનુભવ થાય છે. તે સ્‍વયં કદી બદલાતો નથી તે માટે સ્‍વયંને બદલવાનો અનુભવ કદી કોઇને થતો નથી.
  •                 જીવ સ્‍વરુપથી અકર્તા તથા સુખ-દઃખથી રહિત છે કેવળ પોતાના પ્રમાદને કારણે કર્તા બનીજાય છે અને કર્મફળની સાથે સંબંધ જોડીને સુખી-દુઃખી થઇ જાય છે.
  •                 ક્રિયાઓ અને પદાર્થોની સાથે સંબંધ જોડવાથી જ પોતાના સ્‍વરુપનો સાક્ષાત અનુભવ થતો નથી.
  •                 આપણું શરીર તો સંસારમાં છે પણ આપણો સ્‍વયં પરમાત્‍મામાં જ છીએ.
  •                 વસ્‍તુઓથી દુઃખ જતું નથી કારણ કે દુઃખ વિચારના અભાવથી પેદા થાય છે, વસ્‍તુના અભાવ નહીં તેથી વિચારથી દુઃખ જતું રહે છે.
  •                 જયાં પણ સંસારનું સુખ દેખાય ત્‍યાં વિવકે-વિચારપૂર્વક જોઇશું તો ત્‍યાં દુઃખ દેખાવા લાગી જશે કારણ કે સંસાર દુઃખરુપ જ છે ‘દુઃખાલયમ’ (ગીતા ૮ l ૧૪)
  •                 સાંભળવા ચાહીએ છીએ તેથી ન સંભળાવાથી દુઉખ થાય છેઘ જોવા ચાહીએ છીએ તેથી ન જોયાનું દુઃખ થાય છે. બળ ચાહીએ છીએ તેથી નિર્બળતાનું દુઃખ થાય છે. યુવાની ચાહીએ છીએ તેથી ઘડપણનું દુઃખ ચાહનાથી તેના અભાવનો અનુભવ કરવાથી દુઃખ થાય છે. યુવાની ચાહી છીએ તેથી ઘડપણનું દુઃખ થાય છે. તાત્‍પર્ય એ છે કે વસ્‍તુના અભાવથી દુઃખ થતું નથી પણ તેની ચાહનાથી તેના અભાવનો અનુભવ કરવાથી દુઃખ થાય છે.

  1.                 સંસાર સાથે સંબંધ જોડસએ તો દુઃખનો અંત નથી અને ભગવાન સાથે સંબંધ જોડસએ તો સુખનો (આનંદનો) અંત નથી.
  2.                 સુખ પામવા ચાહતા હો તો બીજાઓને સુખ આપો. જેવું બીજ રોપશો તેવી જ ખેતી થશે.
  3.                 ગૃહસ્‍થમાં જો બધાનો એવો ભાવ રહે કે મને સુખ કેવી રીતે મળી જાય તો બધા દુઃખી થઇ જશે, અને ભેવો ભાવ રહે કે બીજાને સુખ કેવી રીતે મળે તો બધા સુખી થઇ જશે.
  4.                 બીજા સુખી થઇ જાય - આ ભાવ રહેશે તો સૌ સુખી થઇ જશે અને પોતે પણ સુખી જઇ જશો. હું સુખી થઇ જાઉં - આ ભાવ રહેશે તો સાં દુઃખી થઇ જશે અને પોતે પણ દુઃખી જઇ જશો.
  5.                 સુખ સારું પણ લાગે છે અને તેનું પરિણામ સારુ હોતું નથી. દુઃખ ખરાબ લાગે છે પણ તેનું પરિણામ સારું હોય છે.
  6.                 દુઃખદાયી પરિસ્થિતિ ભગવાનના વિધાનથી આપણા કલ્‍યાણને માટે આવે છે. તેથી તેને દૂર કરવાનો પ્રયત્‍ન ન કરીને શાંતિપૂર્વક સહી લેવી જોઇએ.
  7.                 જે બીજાઓનું અનિષ્‍ટ કરે છે, તે વાસ્‍તવમાં પોતાનું જ મહાન અનિષ્‍ટ કરે છે અને જે બીજાઓને સુખ પહોંચાડે છે તે વાસ્‍તવમાં પોતે જ સુખી બનાવે
  8.             ભગવાનના મંગલમય વિદ્યાનથી જ (સુખદાયી) યા પ્રતિકૂળ (દુઃખદાયી) પરિસ્થિતિ આવે છે, તે આપણા હિતને માટે જ હોય છે.
  9.             સુખી-દુઃખી થવું એ પ્રારબ્‍ધનું ફળ નથી, પણ મૂર્ખતાનું ફ છે. તે મૂર્ખતા સત્‍સંગથી જાય છે.
  10.             સાધકે સદા લોભી વ્‍યકિતની માફક બીજાના સુખને માટે તૈયાર રહેવું જોઇએ. આવું થવાથી તે સુખ-દુઃખથી ઊંચે ઊઠી જશે.
  11.             પોતાના સુખને માટે મહેનત કરવી એ દુઃખને નિમંત્રણ દેવા જેવું છે અને બીજાઓના સુખને માટે મહેનત કરવી એ આનંદને નિમંત્રણ દેવા સમું છે.
  12.             પ્રારબ્‍ધનું કામ તો કેવળ સુખદાયી-દુઃખદાયી પરિસ્થિતિને ઉત્‍પન્‍ન કરી દેવાનું છે, પણ તેમાં સુખી-દુઃખી થવું અથવા ન થવું એમાં મનુષ્‍ય માત્ર સ્‍વતંત્ર છે.
  13.             સુખદાયી અને દુઃખદાયી પરિસ્થિતિ આવવી એ તો કર્મોનું ફળ છે. પણ તેનાથી સુખી-દુઃખી થવું પોતાની અણાનતા, મુર્ખતા દૂર કરવી એ બિલકુલ આપણા હાથની વાત છે.
  14.             જે સુખદાયી પરિસ્થિતિમાં બીજાઓની સેવા કરે છે તથા દુઃખદાયી પરિસ્થિતિમાં દુઃખી થતો નથી અર્થાત સુખની ઇચ્‍છા કરતો નથી, તે સંસાર બંધનથી સુગમતાપૂર્વક મુકત થઇ જાય છે.
  15.             પ્રકૃતિજન્‍ય સુખની આસકિત હોવાથી સુખની પરંપરાનો કોઇ અંત આવતો નથી.
  16.             વાસ્‍તવમાં અનુકૂળતાથી સુખી થવામાં જ પ્રતિકુળતામાં દુખી થવાનું કારણ છે કારણ કે પરિસ્થિતિજન્‍ય સુખ ભોગવવાવાળો કદી દુઃખથી બચી જ નહીં શકે.
  17.             જે બીજાઓથી (પોતાને માટે) સુખ ચાહે છે. તેને ભયંકર દુઃખ ભોગવવું જ પડે છે
  18.             દુઃખનું કારણ આપણે પોતે જ છીએ. બીજું કોઇ નહીં. જયાં સુધી આપણે બીજાને દુઃખનું કારણ માનીશું ત્‍યાં સુધી આપણું દુઃખ જશે નહીં.
  19.             પોતાના સુખથી સુખી થવાવાળાને દુઃખી થવું જ પડશે અને બીજાના સુખથી સુખી થવાવાળાનું દુઃખ સદાને માટે દૂર થઇ જશે.
  20.             જયાં સુધી સાંસારિક સુખ લેવાની વૃત્તિ નહીં મટે, ત્‍યાં સુધી ગમે તેટલું વાંચી-લખી લો, કેટલાય ચતુર અને સમજદાસ બની જાવ, કેટલીયે યોગ્‍યતા મેળવી લો, કેટલાયે વ્‍યાખ્‍યાનદાતા બની જાવ, કેટલાયે પુસ્‍તકો લખી નાખો, પણ પરમશાંતિ નહીં મળે.
  21.             સાંસારિક પદાર્થોના સંયોગથી મળનારું સુખ આપણું નથી તથા આપણે માટે પણ નથી. કારણ કે આપણે તો સદા રહેવાવાળા છીએ અને સુખ ખલાસ થવાવાળું છે.
  22.             લોકોમાં ભોગ અને સંગ્રહની વૃત્તિ વધુ થવાથી જ દુકાળ પડે છે.
  23.             આણી પાસે જે પણ વસ્‍તુ યોગ્‍યતા, સામર્થ્ય વગેરે છે, તે બધુ સમાજનું જ છે. આપણું નથી. આપણાંથી ભૂલ એ થાય છે કે તે વસ્‍તુ વગેરેને પોતાની માનીને તેનાથી સુખ ભોગવવા લાગીએ છીએ ! તેથી આપણને વિવશ થઇને દુઃખ ભોગવવું પડે છે.
  24.             જયાં લૌકિક સુખ મળતું દેખાય ત્‍યાં સમજી લો કે કોઇ ભય છે !
  25.             સાંસારિક ભોગોનું સુખ આરંભમાં તો મીઠુ લાગે છે, પણ પરિણામમાં તે વિષ સમાન સર્વથા નુકસાનકારક હોય છે.
  26.             મુનષ્‍ય મળેલી વસ્‍તુઓ ભોગ પણ કરી શકે છે અને તેનાથી બીજાઓની સેવા પણ કરી શકે છે. ભોગ કરવાથી પતન થાય છે અને સેવા કરવાથી ઉત્‍થાન થાય છે.
  27.             પોતાની ઇચ્‍છાથી સુખ ભોગવવાવાળાને પોતાની ઇચ્‍છા વિરુદ્ધ દુઃખ ચોગવવું જ પડશે.
  28.             વસ્‍તુને બીજાના હિતમાં લગાડવી તેનો સદુપયોગ છે અને પોતાના ભોગમાં લગાઠવી એ તેનો દુરુપયોગ છે.
  29.             જે સુખબુદ્ધિથી કોઇ વસ્‍તુ, વ્‍યકિત, પરિસ્થિતિ, અવસ્‍થા વગેરેમાં આસકિત કરે છે તેનામાં ભગવત-પ્રાપ્તિની વ્‍યાકુળતા જાગ્રત થતી નથી.
  30.             જયાં મનુષ્‍ય સંસારથી સુખ લેતો રહે છે, ત્‍યાં સુધી દુઃખથી છૂટી શકતો નથી. ચાહે તે સાધુ ગૃહસ્‍થ વગેરે કોઇ કેમ ન હોય !
  31.             મનુષ્‍ય જેટલું સુખ ભોગવશે, તેટલો જ તે સુખનો દાસ બનશે અને જેટલો સુખનો દાસ બનસે, તેટલું જ તે દુઃખ ભોગવશે. તે માટે સુખ ભોગનો તયાગ અત્‍યંત જરુરી છે.
  32.         પરમાત્‍માની પ્રાપ્‍તી તરફ જેમની રુચિ થઇ ગઇ છે તેઓ જ ભાગ્‍યશાળી છે તેઓ જ શ્રેષ્‍ઠ છે અને તેઓ મનુષ્‍ય કહેવડાવવાને લાયક છે.
  33.         જયાં સુધી મનુષ્‍યની સ્‍ત્રી, પુત્ર વગેરેમાં મમતા રહેશે, ત્‍યા સુધી તેનો દ્વારા સ્‍ત્રી, પુત્ર વગેરેનો સુધારો થવો અસંભવ છે; કારણ કે મમતા જ મૂળ અશુદ્ધિ છે.
  34.         મનુષ્‍ય પોતાની પાસે મમતાપૂર્વક જેટલી સામગ્રી રાખે છે. તેટલો જ અસતનો સંગ છે. જેટલો અસતનો સંગ હોય છે. તેટલું જ મનુષ્‍યનું પતન થાય છે.
  35.         જે જે વસ્‍તુઓને આપણી માનીએ છીએ, તે તે વસ્‍તુઓથી આપણે પરાધીન થઇ જઇએ છીએ પરાધીન વ્‍યકિતને સ્‍વપ્‍નમાં પણ સુખ નહીં મળે-‘પરાધીન સમનેહું સુખુ નાહી’.
  36.         સંસારમાત્ર પરમાત્‍માનો છે, પણ જીવન ભૂલથી પરમાત્‍માની વસ્‍તુને પોતાની માલી લે છે અને તેથી બંધનમાં પડી જાય છે.
  37.         શરીર, ઇન્દ્રિયો વગેરે કદી કહેતાં નથી. કે અમે તમારાં છીએ અને તમે અમારા છો, આપણે જ તેમને આપણાં માની લઇએ છીએ. તેમને આપણાં માનવા એ જ અશુદ્ધિ છે. – ‘મમતા મલ જરિ જાઇ’
  38.             શરીરને હું - મારું માનવાથી જાત-જાતના અને અનંત દુઃખો આવે છે.
  39.             આપણે ઘરમાં રહેવાથી ફસાતા નથી., પણ ઘરને આપણું માનવાથી ફસાઇ છીએ.
  40.             મનુષ્‍ય સંસારમાં જેટલી ચીજોને પોતાની અને પોતાને માટે માને છે, તેટલો જ તે ફસાય છે.
  41.             મનુષ્‍ય સંસારમાં જેટલી વસ્‍તુઓને પોતાની માને છે, તેટલો જ તે પરાધીન થઇ જાય છે. પરંતુ પરમાત્‍માને પોતાના માનવાથી તે સ્‍વાધીન થઇ જાય છે.
  42.             શરીર વગેરેને ‘પોતાનાં’ અને ‘પોતાને માટે’ માનવામાં ઘણી મોટી ભૂલ છે. આ ભુલને મટાડી ોઇએ તો કલ્‍યાણ થવામાં કોઇ શંકા નથી. જેની સાથે આપણે સદા ન રહી શકીએ અને જે આપણી સાતે સદા નહી રહી શકે તેને આપણાં માનવાને પરિણામે રઠવા સિવાય કાંઇ નહી મળે તેથી તેને આપણાં નહીં માનીને તેની સેવા કરીએ.
  43.             મળેલી વસ્‍તુને પોતાની માનવાવાળા નથી સંસારને કામના, કે નથી પોતાને કામના છે અને નથી ભગવાનને કામના.
  44.             મમતા રહિત પુરુષ દુનિયાનું જેટલું ભલુ કરી શકે છે તેટલું મમતાવાળો કરી શકતો નથી.
  45.             ન તો કોઇ વસ્‍તુને પોતાની અને પોતો માટે માનવી જોઇએ તથા ન કોઇ વસ્‍તુની કામના કરવી જોઇએ કારણ કે વસ્‍તુને પોતાની માનવાથી અશુદ્ધિ આવે છે અને કામના કરવાથી અશાંતિ આવે છે.
  46.                 જે કોઇ સમયે છે અને કોઇ સમયે નથી. કયાક છે અને કયાક નથી કશાકમાં છે અને કશાકમાં નથી. કોઇકનું છે અને કોઇકનું નથી, તે વાસ્‍તવમાં છે જ નહીં.
  47.                 વસ્‍તુ અને વ્‍યકિત તો રહેતાં નથી. પણ તેમનાથી મોલો સંબંધ જ જન્‍મ મરણનું કારણ હોય છે.
  48.         સાધકને એવું હોવુ જોઇએ કે તે બદલાવાવાળી અવસ્‍થાઓને ન જુએ, પણ કદી ન બદલાવવાવાળા સ્‍વરુપ (સ્‍વયં) ને જુએ.
  49.         શરીર-આદી સૌ પદાર્થ બદલાઇ રહ્યા છે એવો જેને અનુભવ થાય છે. તે સ્‍વયં કદી બદલાતો નથી તે માટે સ્‍વયંને બદલવાનો અનુભવ કદી કોઇને થતો નથી.
  50.         જીવ સ્‍વરુપથી અકર્તા તથા સુખ-દઃખથી રહિત છે કેવળ પોતાના પ્રમાદને કારણે કર્તા બનીજાય છે અને કર્મફળની સાથે સંબંધ જોડીને સુખી-દુઃખી થઇ જાય છે.
  51.         ક્રિયાઓ અને પદાર્થોની સાથે સંબંધ જોડવાથી જ પોતાના સ્‍વરુપનો સાક્ષાત અનુભવ થતો નથી.
  52.         આપણું શરીર તો સંસારમાં છે પણ આપણો સ્‍વયં પરમાત્‍મામાં જ છીએ.
  53.         વસ્‍તુઓથી દુઃખ જતું નથી કારણ કે દુઃખ વિચારના અભાવથી પેદા થાય છે, વસ્‍તુના અભાવ નહીં તેથી વિચારથી દુઃખ જતું રહે છે.
  54.         જયાં પણ સંસારનું સુખ દેખાય ત્‍યાં વિવકે-વિચારપૂર્વક જોઇશું તો ત્‍યાં દુઃખ દેખાવા લાગી જશે કારણ કે સંસાર દુઃખરુપ જ છે ‘દુઃખાલયમ’ (ગીતા ૮ l ૧૪)
  55.                 સાધકને એવું હોવુ જોઇએ કે તે બદલાવાવાળી અવસ્‍થાઓને ન જુએ, પણ કદી ન બદલાવવાવાળા સ્‍વરુપ (સ્‍વયં) ને જુએ.
  56.                 શરીર-આદી સૌ પદાર્થ બદલાઇ રહ્યા છે એવો જેને અનુભવ થાય છે. તે સ્‍વયં કદી બદલાતો નથી તે માટે સ્‍વયંને બદલવાનો અનુભવ કદી કોઇને થતો નથી.
  57.                 જીવ સ્‍વરુપથી અકર્તા તથા સુખ-દઃખથી રહિત છે કેવળ પોતાના પ્રમાદને કારણે કર્તા બનીજાય છે અને કર્મફળની સાથે સંબંધ જોડીને સુખી-દુઃખી થઇ જાય છે.
  58.                 ક્રિયાઓ અને પદાર્થોની સાથે સંબંધ જોડવાથી જ પોતાના સ્‍વરુપનો સાક્ષાત અનુભવ થતો નથી.
  59.                 આપણું શરીર તો સંસારમાં છે પણ આપણો સ્‍વયં પરમાત્‍મામાં જ છીએ.
  60.                 વસ્‍તુઓથી દુઃખ જતું નથી કારણ કે દુઃખ વિચારના અભાવથી પેદા થાય છે, વસ્‍તુના અભાવ નહીં તેથી વિચારથી દુઃખ જતું રહે છે.
  61.                 જયાં પણ સંસારનું સુખ દેખાય ત્‍યાં વિવકે-વિચારપૂર્વક જોઇશું તો ત્‍યાં દુઃખ દેખાવા લાગી જશે કારણ કે સંસાર દુઃખરુપ જ છે ‘દુઃખાલયમ’ (ગીતા ૮ l ૧૪)
  62.                 સાંભળવા ચાહીએ છીએ તેથી ન સંભળાવાથી દુઉખ થાય છેઘ જોવા ચાહીએ છીએ તેથી ન જોયાનું દુઃખ થાય છે. બળ ચાહીએ છીએ તેથી નિર્બળતાનું દુઃખ થાય છે. યુવાની ચાહીએ છીએ તેથી ઘડપણનું દુઃખ ચાહનાથી તેના અભાવનો અનુભવ કરવાથી દુઃખ થાય છે. યુવાની ચાહી છીએ તેથી ઘડપણનું દુઃખ થાય છે. તાત્‍પર્ય એ છે કે વસ્‍તુના અભાવથી દુઃખ થતું નથી પણ તેની ચાહનાથી તેના અભાવનો અનુભવ કરવાથી દુઃખ થાય છે.
  63.                 સંસાર સાથે સંબંધ જોડસએ તો દુઃખનો અંત નથી અને ભગવાન સાથે સંબંધ જોડસએ તો સુખનો (આનંદનો) અંત નથી.
  64.                 સુખ પામવા ચાહતા હો તો બીજાઓને સુખ આપો. જેવું બીજ રોપશો તેવી જ ખેતી થશે.
  65.                 ગૃહસ્‍થમાં જો બધાનો એવો ભાવ રહે કે મને સુખ કેવી રીતે મળી જાય તો બધા દુઃખી થઇ જશે, અને ભેવો ભાવ રહે કે બીજાને સુખ કેવી રીતે મળે તો બધા સુખી થઇ જશે.
  66.                 બીજા સુખી થઇ જાય - આ ભાવ રહેશે તો સૌ સુખી થઇ જશે અને પોતે પણ સુખી જઇ જશો. હું સુખી થઇ જાઉં - આ ભાવ રહેશે તો સાં દુઃખી થઇ જશે અને પોતે પણ દુઃખી જઇ જશો.
  67.                 સુખ સારું પણ લાગે છે અને તેનું પરિણામ સારુ હોતું નથી. દુઃખ ખરાબ લાગે છે પણ તેનું પરિણામ સારું હોય છે.
  68.                 દુઃખદાયી પરિસ્થિતિ ભગવાનના વિધાનથી આપણા કલ્‍યાણને માટે આવે છે. તેથી તેને દૂર કરવાનો પ્રયત્‍ન ન કરીને શાંતિપૂર્વક સહી લેવી જોઇએ.
  69.                 જે બીજાઓનું અનિષ્‍ટ કરે છે, તે વાસ્‍તવમાં પોતાનું જ મહાન અનિષ્‍ટ કરે છે અને જે બીજાઓને સુખ પહોંચાડે છે તે વાસ્‍તવમાં પોતે જ સુખી બનાવે
  70.             ભગવાનના મંગલમય વિદ્યાનથી જ (સુખદાયી) યા પ્રતિકૂળ (દુઃખદાયી) પરિસ્થિતિ આવે છે, તે આપણા હિતને માટે જ હોય છે.
  71.             સુખી-દુઃખી થવું એ પ્રારબ્‍ધનું ફળ નથી, પણ મૂર્ખતાનું ફ છે. તે મૂર્ખતા સત્‍સંગથી જાય છે.
  72.             સાધકે સદા લોભી વ્‍યકિતની માફક બીજાના સુખને માટે તૈયાર રહેવું જોઇએ. આવું થવાથી તે સુખ-દુઃખથી ઊંચે ઊઠી જશે.
  73.             પોતાના સુખને માટે મહેનત કરવી એ દુઃખને નિમંત્રણ દેવા જેવું છે અને બીજાઓના સુખને માટે મહેનત કરવી એ આનંદને નિમંત્રણ દેવા સમું છે.
  74.             પ્રારબ્‍ધનું કામ તો કેવળ સુખદાયી-દુઃખદાયી પરિસ્થિતિને ઉત્‍પન્‍ન કરી દેવાનું છે, પણ તેમાં સુખી-દુઃખી થવું અથવા ન થવું એમાં મનુષ્‍ય માત્ર સ્‍વતંત્ર છે.
  75.             સુખદાયી અને દુઃખદાયી પરિસ્થિતિ આવવી એ તો કર્મોનું ફળ છે. પણ તેનાથી સુખી-દુઃખી થવું પોતાની અણાનતા, મુર્ખતા દૂર કરવી એ બિલકુલ આપણા હાથની વાત છે.
  76.             જે સુખદાયી પરિસ્થિતિમાં બીજાઓની સેવા કરે છે તથા દુઃખદાયી પરિસ્થિતિમાં દુઃખી થતો નથી અર્થાત સુખની ઇચ્‍છા કરતો નથી, તે સંસાર બંધનથી સુગમતાપૂર્વક મુકત થઇ જાય છે.
  77.             પ્રકૃતિજન્‍ય સુખની આસકિત હોવાથી સુખની પરંપરાનો કોઇ અંત આવતો નથી.
  78.             વાસ્‍તવમાં અનુકૂળતાથી સુખી થવામાં જ પ્રતિકુળતામાં દુખી થવાનું કારણ છે કારણ કે પરિસ્થિતિજન્‍ય સુખ ભોગવવાવાળો કદી દુઃખથી બચી જ નહીં શકે.
  79.             જે બીજાઓથી (પોતાને માટે) સુખ ચાહે છે. તેને ભયંકર દુઃખ ભોગવવું જ પડે છે
  80.             દુઃખનું કારણ આપણે પોતે જ છીએ. બીજું કોઇ નહીં. જયાં સુધી આપણે બીજાને દુઃખનું કારણ માનીશું ત્‍યાં સુધી આપણું દુઃખ જશે નહીં.
  81.             પોતાના સુખથી સુખી થવાવાળાને દુઃખી થવું જ પડશે અને બીજાના સુખથી સુખી થવાવાળાનું દુઃખ સદાને માટે દૂર થઇ જશે.
  82.             જયાં સુધી સાંસારિક સુખ લેવાની વૃત્તિ નહીં મટે, ત્‍યાં સુધી ગમે તેટલું વાંચી-લખી લો, કેટલાય ચતુર અને સમજદાસ બની જાવ, કેટલીયે યોગ્‍યતા મેળવી લો, કેટલાયે વ્‍યાખ્‍યાનદાતા બની જાવ, કેટલાયે પુસ્‍તકો લખી નાખો, પણ પરમશાંતિ નહીં મળે.
  83.             સાંસારિક પદાર્થોના સંયોગથી મળનારું સુખ આપણું નથી તથા આપણે માટે પણ નથી. કારણ કે આપણે તો સદા રહેવાવાળા છીએ અને સુખ ખલાસ થવાવાળું છે.
  84.             લોકોમાં ભોગ અને સંગ્રહની વૃત્તિ વધુ થવાથી જ દુકાળ પડે છે.
  85.             આણી પાસે જે પણ વસ્‍તુ યોગ્‍યતા, સામર્થ્ય વગેરે છે, તે બધુ સમાજનું જ છે. આપણું નથી. આપણાંથી ભૂલ એ થાય છે કે તે વસ્‍તુ વગેરેને પોતાની માનીને તેનાથી સુખ ભોગવવા લાગીએ છીએ ! તેથી આપણને વિવશ થઇને દુઃખ ભોગવવું પડે છે.
  86.             જયાં લૌકિક સુખ મળતું દેખાય ત્‍યાં સમજી લો કે કોઇ ભય છે !
  87.             સાંસારિક ભોગોનું સુખ આરંભમાં તો મીઠુ લાગે છે, પણ પરિણામમાં તે વિષ સમાન સર્વથા નુકસાનકારક હોય છે.
  88.             મુનષ્‍ય મળેલી વસ્‍તુઓ ભોગ પણ કરી શકે છે અને તેનાથી બીજાઓની સેવા પણ કરી શકે છે. ભોગ કરવાથી પતન થાય છે અને સેવા કરવાથી ઉત્‍થાન થાય છે.
  89.             પોતાની ઇચ્‍છાથી સુખ ભોગવવાવાળાને પોતાની ઇચ્‍છા વિરુદ્ધ દુઃખ ચોગવવું જ પડશે.
  90.             વસ્‍તુને બીજાના હિતમાં લગાડવી તેનો સદુપયોગ છે અને પોતાના ભોગમાં લગાઠવી એ તેનો દુરુપયોગ છે.
  91.             જે સુખબુદ્ધિથી કોઇ વસ્‍તુ, વ્‍યકિત, પરિસ્થિતિ, અવસ્‍થા વગેરેમાં આસકિત કરે છે તેનામાં ભગવત-પ્રાપ્તિની વ્‍યાકુળતા જાગ્રત થતી નથી.
  92.             જયાં મનુષ્‍ય સંસારથી સુખ લેતો રહે છે, ત્‍યાં સુધી દુઃખથી છૂટી શકતો નથી. ચાહે તે સાધુ ગૃહસ્‍થ વગેરે કોઇ કેમ ન હોય !
  93.             મનુષ્‍ય જેટલું સુખ ભોગવશે, તેટલો જ તે સુખનો દાસ બનશે અને જેટલો સુખનો દાસ બનસે, તેટલું જ તે દુઃખ ભોગવશે. તે માટે સુખ ભોગનો તયાગ અત્‍યંત જરુરી છે.
  94.         પરમાત્‍માની પ્રાપ્‍તી તરફ જેમની રુચિ થઇ ગઇ છે તેઓ જ ભાગ્‍યશાળી છે તેઓ જ શ્રેષ્‍ઠ છે અને તેઓ મનુષ્‍ય કહેવડાવવાને લાયક છે.
  95.         જયાં સુધી મનુષ્‍યની સ્‍ત્રી, પુત્ર વગેરેમાં મમતા રહેશે, ત્‍યા સુધી તેનો દ્વારા સ્‍ત્રી, પુત્ર વગેરેનો સુધારો થવો અસંભવ છે; કારણ કે મમતા જ મૂળ અશુદ્ધિ છે.
  96.         મનુષ્‍ય પોતાની પાસે મમતાપૂર્વક જેટલી સામગ્રી રાખે છે. તેટલો જ અસતનો સંગ છે. જેટલો અસતનો સંગ હોય છે. તેટલું જ મનુષ્‍યનું પતન થાય છે.
  97.         જે જે વસ્‍તુઓને આપણી માનીએ છીએ, તે તે વસ્‍તુઓથી આપણે પરાધીન થઇ જઇએ છીએ પરાધીન વ્‍યકિતને સ્‍વપ્‍નમાં પણ સુખ નહીં મળે-‘પરાધીન સમનેહું સુખુ નાહી’.
  98.         સંસારમાત્ર પરમાત્‍માનો છે, પણ જીવન ભૂલથી પરમાત્‍માની વસ્‍તુને પોતાની માલી લે છે અને તેથી બંધનમાં પડી જાય છે.
  99.         શરીર, ઇન્દ્રિયો વગેરે કદી કહેતાં નથી. કે અમે તમારાં છીએ અને તમે અમારા છો, આપણે જ તેમને આપણાં માની લઇએ છીએ. તેમને આપણાં માનવા એ જ અશુદ્ધિ છે. – ‘મમતા મલ જરિ જાઇ’
  100.             શરીરને હું - મારું માનવાથી જાત-જાતના અને અનંત દુઃખો આવે છે.
  101.             આપણે ઘરમાં રહેવાથી ફસાતા નથી., પણ ઘરને આપણું માનવાથી ફસાઇ છીએ.
  102.             મનુષ્‍ય સંસારમાં જેટલી ચીજોને પોતાની અને પોતાને માટે માને છે, તેટલો જ તે ફસાય છે.
  103.             મનુષ્‍ય સંસારમાં જેટલી વસ્‍તુઓને પોતાની માને છે, તેટલો જ તે પરાધીન થઇ જાય છે. પરંતુ પરમાત્‍માને પોતાના માનવાથી તે સ્‍વાધીન થઇ જાય છે.
  104.             શરીર વગેરેને ‘પોતાનાં’ અને ‘પોતાને માટે’ માનવામાં ઘણી મોટી ભૂલ છે. આ ભુલને મટાડી ોઇએ તો કલ્‍યાણ થવામાં કોઇ શંકા નથી. જેની સાથે આપણે સદા ન રહી શકીએ અને જે આપણી સાતે સદા નહી રહી શકે તેને આપણાં માનવાને પરિણામે રઠવા સિવાય કાંઇ નહી મળે તેથી તેને આપણાં નહીં માનીને તેની સેવા કરીએ.
  105.             મળેલી વસ્‍તુને પોતાની માનવાવાળા નથી સંસારને કામના, કે નથી પોતાને કામના છે અને નથી ભગવાનને કામના.
  106.             મમતા રહિત પુરુષ દુનિયાનું જેટલું ભલુ કરી શકે છે તેટલું મમતાવાળો કરી શકતો નથી.
  107.             ન તો કોઇ વસ્‍તુને પોતાની અને પોતો માટે માનવી જોઇએ તથા ન કોઇ વસ્‍તુની કામના કરવી જોઇએ કારણ કે વસ્‍તુને પોતાની માનવાથી અશુદ્ધિ આવે છે અને કામના કરવાથી અશાંતિ આવે છે.
  108.                 જે કોઇ સમયે છે અને કોઇ સમયે નથી. કયાક છે અને કયાક નથી કશાકમાં છે અને કશાકમાં નથી. કોઇકનું છે અને કોઇકનું નથી, તે વાસ્‍તવમાં છે જ નહીં.
  109.                 વસ્‍તુ અને વ્‍યકિત તો રહેતાં નથી. પણ તેમનાથી મોલો સંબંધ જ જન્‍મ મરણનું કારણ હોય છે.
  110.                 સૌ સંસારમાં પોતાની ધૂનમાં જઇ રહ્યા છે. આપણે જ તેમને (જવાવાળાને) પકડીએ છીએ અને પછી તે છૂટી જવાથી રડીએ છીએ.
  111.                 જે સંસારની ગરજ કરશો નથી, તેની ગરજ સંસાર કરે છે. પરંતુ જે સંસારની ગરજ કરે છે, તેને સંસાર ચુસીને ફેંકી દે છે.
  112.                 મનુષ્‍ય જયાં સુધી સાંસારિક પદાર્થોનો સંબંધ રાખશે અને તેમની આવશ્‍યકતા સમજશે, ત્‍યાં સુધી તે કદી સુખી થશે નહીં.
  113.                 સંસારને સત્તા આપવાથી સંયોગ-વિયોગ થાય છે અને મહત્તા દેવાથી સુખ-દુઃખ થાય છે.
  114.                 સંસારની સત્તા બાધક નથી. પણ તેની મહત્તાની અસર બાધક છે. મહત્તાની અસર થવાથી ગુલામી આવી જાય છે.
  115.                 સંસારનો સંયોગ અનિત્‍ય છે અને વિયોગ નિત્‍ય છે. નિત્‍યનો સ્‍વીકાર કરવો એ મનુષ્‍યનું કર્તવ્‍ય છે.
  116.                 સંસારની જે વસ્‍તુઓને આપણે ખૂબ મહાત્‍વ આપીએ છીએ તેનું કામ એ છે કે તે આપણને પરમાત્‍માની પ્રાપ્‍તી થવા નહી દે અને પોતે પણ રહેશે નહીં.
  117.                 સંસાર અસત્‍ય હોય કે સત્‍ય, પણ તેની સાથે આપણો સંબંધ અસત્‍ય છેુ - આ નિઃસંદેહ વાત છે.
  118.                 આ સંસાર મહેંદીના પાંદડાની જેમ ઉપરથી લીલો દેખાય છે, પણ તેની ભીતર પરમાત્‍મારુપ લાલી પરિપૂર્ણ છે.
  119.                 આપણે સ્‍વયં ચેતન તથા અવિનાશી છીએ અને વસ્‍તુઓ જડ અને વિનાશી છે બન્‍નેની જાતિ અલગ-અલગ છે. પછી બીજી જાતિની વસ્‍તુ જેવી રીતે ઉદય થયા બાદ સૂર્ય નિરંતર અસ્‍ત તરફ જ જાય છે. તેવી રીતે જ ઉત્‍પન્‍ન થયા બાદ સંસાર નિરંતર અભાવ તરફ જ જઇ રહયો છે.
  120.                 સંસાર વિજાતીય છે અને વિજાતીય વસ્‍તુથી સંબંધ થતો જ નથી. કેવળ સંબંની માન્‍યતા થાય છે. સંબંધની માન્‍યતા જ અનર્થનું કારણ છે, જે મટતાં જ મુકિત સ્‍વતઃસિદ્ધ છે.
  121.                 સાંસારિક પદાર્થ, માન, મોટાઇ, પ્રશંસા, આરામ, સત્‍કાર વગેરે પ્રિય લાગવાં એ પતનનું કારણ છે.
  122.                 જે નથી, તેની સત્તા માનીને તેને મેળવવાની અથવા નષ્‍ટ કરવાની ઇચ્‍છા કરવી એ અસતનો સંગ છે.
  123.                 વસ્‍તુ વ્‍યકિત અને ક્રિયાનો સંબંધ મનુષ્‍યને પરાધીન બનાવવાવાળો છે. આનાથી અસંગ થવાથી જ મનુષ્‍ય સ્‍વાધીન થઇ શકે છે.
  124.                 જેટલા પણ દુર્ગુણ-દુરાચાર છે, તે બધા મનુષ્‍યના બનાવેલા છે. ભગવાનના બનાવેલા નથી. ભગવાન ‘સત’ છે. અને દુર્ગુણ-દુરાચાર ‘અસત’ છે. સતથી અસતની ઉત્‍પતી કેવી રીતે થઇ શકે ?
  125.                 જયારે જીવ પરમાત્‍માની સન્‍મુખ થાય છે, ત્‍યારે બધા સદગુણ આવી જાય છે અને સંસારની સન્‍મુખ થાય છે, ત્‍યારે બધા અવગુણ આવી જાય છે.
  126.                 પોતાની નિર્બળતાનું દુઃખ થાય અને ભગવાનની કૃપા પર વિશ્ર્વાસ થાય તો જે દુર્ગુણ હટાવવા ચાહીએ છીએ, તે હટી જશે અને જે સદગુણ લાવવા ચાહીએ છીએ તે આવી જશે.
  127.            સત્‍સંગથી જેટલો લાભ થાય છે. તેટલો એકાંતમાં રહીને સાધના કરવાથી થતો નથી.
  128.            સત્‍સંગમાં કાંઇ પણ કર્યા વિના ઉન્‍નતિ થાય છે અને કુસંગમાં કાંઇ પણ કર્યા વિના પતન થાય છે.
  129.           અસત્‍યનો સંગ છોડયા વિના સીત્‍સંગનો પ્રત્‍યક્ષ લાભ થતો નથી.
  130.          કેવળ સાંભળવાથી સત્‍સંગ થતો નથી સત્‍સંગ થાય છે - સતની સાથે સંબંધ જોડવાથી, સતને મહત્‍વ આપવાથી.
  131.         ભગવાનમાં પ્રેમ થવો એ પણ સત્‍સંગ (સતનો સંગ) છે.
  132.        ભગવાનમાં પ્રેમ થવો એ પણ સત્‍સંગ છે અને નાશવાનનો પ્રેમ (મોહ) છૂટવો એ પણ સત્‍સંગ છે.
  133.       સાધક ચાહે તો અસતથી વિમુખ થઇ જાય, ચાહે તો સતની સન્‍મુખ થઇ જાય બન્‍નેમાંથી કોઇ એક કામ તો કરવું જ પડશે, ત્‍યારે જ આફત મટશે.
  134.        સાધકને માટે ‘મારે તો કેવળ પરમાત્‍મપ્રાપ્‍તી જ કરવી છે’- આ નિશ્ર્ચયની તથા તેના પર દ્દૃઢ અટલ રહેવાની બહુ ભારે આવશ્‍યકતા છે.
  135.      સાધક પોતાને કદી પણ ભોગી કે સંસારી વ્‍યકિત તરીકે ન સમને તેનામાં સદા આ જાગૃતિ રહેવી જોઇએ કે ‘હું સાધક છું.’
  136.       જડતાથી જેટલો સંબંધ-વિચ્‍છેદ થતો જાય છે. તેટલી જ સાધકમાં વિલક્ષણતા આવતી જાય છે.
  137.       સાધકે પોતાની સ્થિતિ સ્‍વાભાવિકરુપે પરમાત્‍મામાં જ માનવી જોઇએ જે વાસ્‍તવમાં છે. સંસારમાં પોતાની સ્થિતિ માનવાવાળો સાધક ગબડી પડે છે.
  138.      સાધકે વિચાર કરવો જોઇએ કે જો મારા દ્વારા કોઇને લાભ ન થયો., કોઇને હિત ન થયું કોઇની સેવા ન થઇ તો હું સાધક શું થયો ?
  139.      સાધકમાં સાધન અને સિદ્ધિની બાબતમાં ચિતા ન થવી જોઇએ, પણ ભગવત-પ્રાપ્તિને માટે વ્‍યકુળતા અવશ્‍ય થવી જોઇએ, પણ ભગવાનથી દુર કરનારી છે અને વ્‍યકુળતા ભગવાનની પ્રાપ્‍તી કરાવનારી છે.
  140.        જયાં સુધી પોતાના વ્‍યકિતત્‍વનું ભાન હોય, ત્‍યાં સુધી સાધકે સંતોષ ન માનવો જોઇએ.
  141.         અંદરો અંદર મતભેદ થવો અને પોતાના મત અનુસાર સાધના કરીને જીવન બનાવવું એ દોષ નથી, પણ બીજાઓનો મત ખરાબ લાગવો, તેમના મતનું ખંડન તેમના મતની ઘૃણા કરવી જ દોષ છે.
  142.          જયાં સુધી સાધકને પોતાની સ્થિતિ પર અસંતોષ થતો નથી. ત્‍યાં સુધી તેની ઉન્‍નતી થતી નથી.
  143.          સાધકે કેવળ એટલી સાવધાની રાખવાની છે કે તેને જે ચીજ નાશવંત દેખાય તેન મોહમાં ન ફસાય તેને મહત્‍વ ન આપેનાશવંત ચીજને કામમાં લે, પણ તેની ગુલામી ન સ્‍વીકારે.
  144.          જેમ શરીરને માટે ભોજન આવશ્‍યક છે, તેમજ  પારમાર્થિક જીવનને માટે સત્‍સંગ આવશ્‍યક છે.
  145.         જેવી રીતે મનુષ્‍યશરીર વારંવાર મળતું નથી. થેવી જ રીતે મનુષ્‍યશરીર વારંવાર મળતું નથી. તેવી જ રીતે મનુષ્‍યશરીર મળવા છતાં પણ સત્‍સંગ વારંવાર મળતો નથી.
  146.         સત્‍સંગ આપણા પુરુષાર્થથી મળતો નથી પણ કેવળ ભગવત-કૃપાથી મળે છે.
  147.        જેવી રીતે ભીતર અગ્નિ કમજોર હોય તો ભોજન પચતું નથી, તેવી જ રીતે ભીતર લગની ન હોય તો સત્‍ંગની વાતો પચતી નથી.
  148.        વ્‍યાપારમાં તો લાભ અને નુકસાન બન્‍ને થાય છે. પણ સત્‍સંગમાં લાભ-જ-લાભ થાય છે, નુકસાન થતું જ નથી.
  149.         સત્‍સંગની વાતોને મહત્‍વ આપવાતથી વૃત્તિઓમાં ઘણો ફરક પડે છે. અને વિકાર આપોઆપ નષ્‍ટ થાય છે.
  150.          ભોગોમાં જેટલી આસકિત થાય છે, તેટલી જ બુદ્ધિમાં જડતા આવે છે. જેથી સત્‍સંગની તાત્વિક વાતો વાંચી-સાંભળીને પણ સમજમાં આવતી નથી.
  151.          ઇશ્ર્વર, પરલોક અને ધર્મ ન માનવાવાળા નાસ્તિકનો સંગ સૌથી વધુ પતન કરવાવાળો છે.
  152.          ગયેલું ધન ફરીથી પ્રાપ્‍ત થઇ શકે છે, પણ ગયેલો સમય ફરીથી પ્રાપ્‍ત થતો નથી. ધનની માફક સમયને તિજોરીમાં બંધ કરીને રાખી શકતા નથી, હંમેશા સાવધાન રહીને સમયનો સદુપયોગ કરવો જોઇએ.
  153.           પૈસાને તો તિજોરીમાં બંધ કરીને રાખી શકાય છે, પણ સમયને બંધ કરીને રાખી શકાતો નથી. તેથી આપણા અભૂલ્‍ય સમયને નકામા કામોમાં ખર્થ કરવો જ જોઇએ.
  154.            સમયનો સદુપયોગ ન કરનારી વ્‍યકિત કોઇ પણ ક્ષેત્રમાં સફળ ન થઇ શકે.
  155.            જોવામાં તો એવું દેખયા છે કે સમય જઇ રહ્યો છે, પણ વાસ્‍તવમાં શરીર જઇ રહ્યું છે.
  156.            વિચાર કરીએ કે જે સમય ચાલ્‍યો ગયો તે સમયના સદુપયોગથી આપણે પરમાત્‍મપ્રાપ્‍તીના માર્ગ પર કેટલા આગળ વધ્‍યા છીએ ?   
  157.           જડ પદાર્થોની સાથે જીવનો જે રાગયુકત સંબંધ છે. તેને મટાડવામાં જ તમામ સાધનોની સાર્થકતા છે.
  158.           અભ્‍યાસનું નામ ભજન નથી, પણ ભગવાનની સ્‍મૃતિ અને પ્રિયતાનું નામ ભજન છે. ભગવાનને પોતાના માન્‍યા વિના સ્‍મૃતિ અને પ્રિયતા જાગૃત થતી નથી.
  159.            પરમાત્‍મ-પ્રાપ્તિના જેટલા પણ સાધન છે. તે બધાં સાધનોને પરમાત્‍માની પ્રાપ્તિથી પણ વધારે આદર આપવો જોઇએ.
  160.             સાધનામાં વિશેષ આદરબુદ્ધિ પરોવવાથી સાધના જડપી થાય છે. સાધનાને જેટલો આદર આપવો જોઇએ. તેટલો આદર ન આપવાથી જ સાધનામાં શિથિલતા આવે છે. અને સફળતા પણ પ્રાપ્‍ત થતી નથી.
  161.            ભગવાન તરફ લઇ જનારાં બધા સાધન ‘સ્‍વધર્મ’ છે અને સંસારની તરફ લ જનારાં બધાં કર્મ ‘પરધર્મ’ છે.
  162.             જેવી પરિસ્થિતિ આવે, તેમા સાધના કરવાની છે. અનુકૂળતા જોશો તો સાધના થશે નહીં.
  163.            તમામ સાધનોની સાર વાત છે - સંસારથી સંબંધ-વિચ્‍છેદ કરવો અને ભગવાનની સાથેનો પોતાનો સંબંધ ઓળખવો. શેટલીય ઊંચી અવસ્‍થા થઇ જાય, પણ પોતાની સાધનામાં કદી સંતોષ નહી માનવો જોઇએ.
  164.           ભગવાનનું ભજન કરવાને સમયે સંસારને યાદ નહીં કરવો જોઇએ અને સંસારના કામ કરતાં ભગવાનને ભૂલવા નહીં જોઇએ.
  165.            પોતાને માટે જપ, તપ, ધ્‍યાન વગેરે કરવું અસુરપણું છે અને બીજાઓના હિતને માટે જપ, તપ, ધ્‍યાન વગેરે કરવામાં મનુષ્‍યતા છે.
  166.             જેવી રીતે વ્‍યાપાર તે ઉત્તમ હોય છે જેમાં વધુ પૈસા મળે, તેવી જ રીતે સાધના તે ઉત્તમ હોય છ, જેમાં મન ભગવાનમાં વધારે લાગે.
  167.              જે સાધના સુગમ દેઆય, તેને કરવાનું શરુ કરી દઇએ તો જે કઠણ દેખાય છે તે સુગમ થઇ જશે અને જે સમજમાં આવતું નથી. તે સમજમાં આવતું થશે.
  168.               કરણની સહાયતા ભલે હોય, પણ કરણની અપેક્ષા ન હોય એ કરણનિરપેક્ષ સાધના છે.
  169.               ભોગી વ્‍યકિતને ઊંઘ મિત્ર સમાન પ્રિય લાગે છે, પણ સાધના-ભજન કરવાવાળાને ઊંધ વેરી સમાન લાગે છે. ભજન ન કરનારાઓને માટે તો આ કળિયુગનો સમય છે પણ ભજન કરનારા માટે આ બહુ ઉત્તમ સમય છે.
  170.               સાધકે હરપળે સાવધ રહેવું જોઇએ, સાવધ રહેવાનુ તાત્‍પર્ય છે - કોઇથી કદી કાં ન ચાહવું.
  171.               નાનામાં નાનું તથા મોટામાં મોટુ જે પણ કર્મ કરવામાં આવે તેમાં સાધકે સાવધાન રહેવું જોઇએ કે કયાંક કોઇ સ્‍વાર્થની ભાવનાથી તો કર્મ નથી થઇ રહ્યુ ને !
  172.               મારી કોઇ પણ ક્રિયાથી બીજાને દુઃખ ન પહોંચે એવી સાવધાની સાધકે હરપળે રાખવી જોઇએ. બીજાને દુઃખ આપવાથી  વર્ષો સુધી સાધના કરતા છતાં પણ શાંતિ મળતી નથી.
  173.                     કેવળ નામ-જપ કરવું એ જ ભજન નથી. પણ ભગવાનને અનુકૂળ જે કોઇ પણ ક્રિયા ભાવથી ભગવાન તરફ આકર્ષણ વધે, તે બધુ ભજન જ છે.
  174.                     એકમાત્ર ભગવત-પ્રાપ્‍તીનો ઉદ્દેશ્‍ય થવાથી બધી ક્રિયાઓ સાધન બની જાય છે.
  175.                     સંસારનું કાર્ય તો નિર્લેપ થઇને કર્તવ્‍ય-માત્ર સમજીને કરવું જોઇએ.
  176.                     પણ ભગવાનનું કાર્ય (જપ ધ્‍યાન વગેરે) તલ્‍લીન થઇને પોતાની ખાસ વસ્‍તુ સમજીને કરવું જોઇએ.
  177.                     સાધક હ્દયથી એમ માની લે કે ‘હું ભગવાનનો જ છું અને ભગવાન જ મારા છે’ પછી તેનાથી સ્‍વતઃ-સ્‍વાભાવિક સાધના થશે.
  178.                     રાત-દિવસ ભગવાનના ભજન-ધ્‍યાનમાં તલ્‍લીન રહેવાવાળા વ્‍યકિતથી સંસારનું જે હિત થાય છે, તેરા-દિવસ કર્મ કરવાવાળાઓથી થતું નથી.
  179.                     મારે માત્ર પરમાત્‍મા તરફ જ ચાલવું છે - આવી નિશ્ર્ચયાત્‍મક બુદ્ધિ તમામ સાધનાનું મૂળ છે. પરંતુ સંસારને સ્થિર માનવાથી આવી બુધ્ધિ પેદા થતી નથી.
  180.                     પોતાની સાધનાના બળનું અભિમાન હોવાને કારણે જ પોતાનામાં ખામીની ચિંતા થાય છે.
  181.                     કોઇપણ સાધનાની પૂર્ણતા થવાથી જીવની ઇચ્‍છા મરવાનો ભય મેળવવાની લાલચ અને કરવાનો રાગ - આ ચારેય સર્વથા મટી જાય છે.
  182.                 અભ્‍યાસનું નામ ભજન નથી, પણ ભગવાનની સ્‍મૃતિ અને પ્રિયતાનું નામ ભજન છે. ભગવાનને પોતાના માન્‍યા વિના સ્‍મૃતિ અને પ્રિયતા જાગૃત થતી નથી.
  183.                 પરમાત્‍મ-પ્રાપ્તિના જેટલા પણ સાધન છે. તે બધાં સાધનોને પરમાત્‍માની પ્રાપ્તિથી પણ વધારે આદર આપવો જોઇએ.
  184.                 સાધનામાં વિશેષ આદરબુદ્ધિ પરોવવાથી સાધના જડપી થાય છે. સાધનાને જેટલો આદર આપવો જોઇએ. તેટલો આદર ન આપવાથી જ સાધનામાં શિથિલતા આવે છે. અને સફળતા પણ પ્રાપ્‍ત થતી નથી.
  185.                 ભગવાન તરફ લઇ જનારાં બધા સાધન ‘સ્‍વધર્મ’ છે અને સંસારની તરફ લ જનારાં બધાં કર્મ ‘પરધર્મ’ છે.
  186.                 જેવી પરિસ્થિતિ આવે, તેમા સાધના કરવાની છે. અનુકૂળતા જોશો તો સાધના થશે નહીં.
  187.                 તમામ સાધનોની સાર વાત છે - સંસારથી સંબંધ-વિચ્‍છેદ કરવો અને ભગવાનની સાથેનો પોતાનો સંબંધ ઓળખવો. શેટલીય ઊંચી અવસ્‍થા થઇ જાય, પણ પોતાની સાધનામાં કદી સંતોષ નહી માનવો જોઇએ.
  188.                 ભગવાનનું ભજન કરવાને સમયે સંસારને યાદ નહીં કરવો જોઇએ અને સંસારના કામ કરતાં ભગવાનને ભૂલવા નહીં જોઇએ.
  189.                 પોતાને માટે જપ, તપ, ધ્‍યાન વગેરે કરવું અસુરપણું છે અને બીજાઓના હિતને માટે જપ, તપ, ધ્‍યાન વગેરે કરવામાં મનુષ્‍યતા છે.
  190.                 જેવી રીતે વ્‍યાપાર તે ઉત્તમ હોય છે જેમાં વધુ પૈસા મળે, તેવી જ રીતે સાધના તે ઉત્તમ હોય છ, જેમાં મન ભગવાનમાં વધારે લાગે.
  191.                 જે સાધના સુગમ દેઆય, તેને કરવાનું શરુ કરી દઇએ તો જે કઠણ દેખાય છે તે સુગમ થઇ જશે અને જે સમજમાં આવતું નથી. તે સમજમાં આવતું થશે.
  192.                 કરણની સહાયતા ભલે હોય, પણ કરણની અપેક્ષા ન હોય એ કરણનિરપેક્ષ સાધના છે.
  193.                 ભોગી વ્‍યકિતને ઊંઘ મિત્ર સમાન પ્રિય લાગે છે, પણ સાધના-ભજન કરવાવાળાને ઊંધ વેરી સમાન લાગે છે. ભજન ન કરનારાઓને માટે તો આ કળિયુગનો સમય છે પણ ભજન કરનારા માટે આ બહુ ઉત્તમ સમય છે.
  194.                 સાધકે હરપળે સાવધ રહેવું જોઇએ, સાવધ રહેવાનુ તાત્‍પર્ય છે - કોઇથી કદી કાં ન ચાહવું.
  195.                 નાનામાં નાનું તથા મોટામાં મોટુ જે પણ કર્મ કરવામાં આવે તેમાં સાધકે સાવધાન રહેવું જોઇએ કે કયાંક કોઇ સ્‍વાર્થની ભાવનાથી તો કર્મ નથી થઇ રહ્યુ ને !
  196.                 મારી કોઇ પણ ક્રિયાથી બીજાને દુઃખ ન પહોંચે એવી સાવધાની સાધકે હરપળે રાખવી જોઇએ. બીજાને દુઃખ આપવાથી  વર્ષો સુધી સાધના કરતા છતાં પણ શાંતિ મળતી નથી.
  197.                 કેવળ નામ-જપ કરવું એ જ ભજન નથી. પણ ભગવાનને અનુકૂળ જે કોઇ પણ ક્રિયા ભાવથી ભગવાન તરફ આકર્ષણ વધે, તે બધુ ભજન જ છે.
  198.                 એકમાત્ર ભગવત-પ્રાપ્‍તીનો ઉદ્દેશ્‍ય થવાથી બધી ક્રિયાઓ સાધન બની જાય છે.
  199.                 સંસારનું કાર્ય તો નિર્લેપ થઇને કર્તવ્‍ય-માત્ર સમજીને કરવું જોઇએ.
  200.                 પણ ભગવાનનું કાર્ય (જપ ધ્‍યાન વગેરે) તલ્‍લીન થઇને પોતાની ખાસ વસ્‍તુ સમજીને કરવું જોઇએ.
  201.                 સાધક હ્દયથી એમ માની લે કે ‘હું ભગવાનનો જ છું અને ભગવાન જ મારા છે’ પછી તેનાથી સ્‍વતઃ-સ્‍વાભાવિક સાધના થશે.
  202.                 રાત-દિવસ ભગવાનના ભજન-ધ્‍યાનમાં તલ્‍લીન રહેવાવાળા વ્‍યકિતથી સંસારનું જે હિત થાય છે, તેરા-દિવસ કર્મ કરવાવાળાઓથી થતું નથી.
  203.                 મારે માત્ર પરમાત્‍મા તરફ જ ચાલવું છે - આવી નિશ્ર્ચયાત્‍મક બુદ્ધિ તમામ સાધનાનું મૂળ છે. પરંતુ સંસારને સ્થિર માનવાથી આવી બુધ્ધિ પેદા થતી નથી.
  204.                 પોતાની સાધનાના બળનું અભિમાન હોવાને કારણે જ પોતાનામાં ખામીની ચિંતા થાય છે.
  205.                 કોઇપણ સાધનાની પૂર્ણતા થવાથી જીવની ઇચ્‍છા મરવાનો ભય મેળવવાની લાલચ અને કરવાનો રાગ - આ ચારેય સર્વથા મટી જાય છે.
  206.     સંસાર પ્રતિક્ષણ જઇ રહ્યો છે. જવાવાળા પ્રત્‍યે મમતા રાખશો તો રડવું જ પડશે, પણ રહેવાવાળા ચગવાન સાથે આત્‍મીયતા સેવશો તો સદાને માટે ન્‍યાલ થઇ જશો.
  207.     મારી કહેવડાવવાળી કોઇ પણ વસ્‍તુ સદા આપણી સાથે રહી શકતી નથી. પછી તેની મમતાના ત્‍યાગમાં શુ મુશ્‍કેલી ?
  208.     શરીરને પોતાનું માનવું એ માત્ર દુઃખ પામવા માટે છે અને સંસારનું માનવું એ મુકિત પામવા માટે છે.
  209.     જે વસ્‍તુ આપણાથી અલગ હોય છે. તે આપણી હોતી નથી. અલગ તે જ વસ્‍તુ હોય છે. જે વાસ્‍તવમાં આપણાથી અલગ છે.
  210.     શરીરને પોતાનું માનવુંએ અસતનો સંગ છે. અને શરીરને પોતાનું ન માનવું એ સતનો સંગ છે.
  211.     શરીર-સંસારના સંબંધથી મૃત્‍યુનો અને ભગવાનના સંબંધથી અમરતાનો અનુભવ થાય છે.
  212.     પોતાને માટે કર્મ કરવાથી મહેલા કર્મની સાથે અને પછી ફળની સાથે સંબંધ જોડાય છે. કર્મ અને ફળ બન્‍ને ઉત્‍પન્‍ન થઇને નષ્‍ટ થઇ જાય છે. પણ અંતઃકરણમાંજે આસકિત રહી જાય છે. તે વારંવાર જન્‍મ-મરણ પામે છે.
  213.     સુખદાયી પરિસ્થિતિ આવવાથી સુખી તા દુઃખદાયી પરિસ્થિતિ આવવાથી દુઃખી થવાવાળો મનુષ્‍ય ભોગી છે, યોગી નથી. યોગી સુખ અને દુઃખ બન્‍નેમાં સમાન રહે છે.
  214.     ભોગ બે વસ્‍તુઓ વગેરેના સંયોગથી થાય છે અને યોગ (પરમાત્‍માથી નિત્‍ય-સંબંધ) એકલો સ્‍વતઃ સિદ્ધિ થાય છે. જયાં સુધી ભોગ છે, ત્‍યાં સુધી યોગનો અનુભવ થતો નથી  ભોગનો સર્વથા ત્‍યાગ થવાથી જ યોગનો અનુભવ થાય છે અને યોગનો અનુભવ થવાથી ભોગની ઇચ્‍છા સર્વથા મટી જાય છે.
  215.     સંસાર સાથે સંબંધ જોડવાનું નામ ‘ભોગ’ છે અને સંબંધ તોડવાનું નામ ‘યોગ’ છે
  216.     કોઇપણ અવસ્‍થામાં રાજી થવું એ ભોગ છે. ભોગથી વ્‍યકિતત્‍વ મટતું નથી. તેથી સાધકે કોઇપણ અવસ્‍થામાં રાજી નહીં થવું જોઇએ.
  217.     સંસારનો વિયોગ પણ સ્‍વતઃસિદ્ધ છે અને પરમાત્‍માનો યોગ પણ સ્‍વતઃસિદ્ધ છે.
  218.     રાગ-દ્વેશ અંતઃકરણના આગંતુક વિકાર છે, ધર્મ નહીં. ધર્મ સ્‍થાયી રહે છે અને વિકાર અસ્‍થાયી અર્થાત આવવા-જવાવાળા હોય છે. રાગ-દ્વેષ અંતઃકરણમાં આવવા-જવાવાળા છે. તેથી તેને મટાડી શકાય છે.
  219.     સાધકની પ્રવૃતિ અને નિવૃતિ રાગ-દ્વેષપૂર્વક નહીં હોવી જોઇએ, પણ શાસ્‍ત્ર અનુસાર હોવી જોઇએ.
  220.     બીજા સાધકો તરફ દ્વેષવૃત્તિ પોતાની સાધનાની સિદ્ધિમાં મહાન બાધક હોય છે.
  221.     વિવેક અનાદિ છે, રાગ પોતાનો બનાવેલો હોય છે. સંસારમાં રાગ હોવાથી વિવેક દબાઇ જાય છે અને વિવેક જાગ્રત થવાથી રાગ મટી જાય છે.
  222.         નીરંતર પરિવર્તનશીલ સંસારને સ્થિર માનવાથી જ રાગદ્વેષ વગેરે દ્વંદ્વ ઉત્‍પન્‍ન થાય છે.
  223.         સુખ લેવાથી અંતઃકરપ અશુદ્ધ થાય છે અને સુખ આપવાથી અંતઃકરણ શુદ્ધ થાય છે.
  224.         આ સંસાર-સમુદ્રથી જે લેવા ચાહે છે, તે ડૂબી જાય છેઅને જે આપવા ચાહે છે તે તરી જાય છે.
  225.         ’આપવા’ના ભાવથી સમાજમાં એકતા, પ્રેમ ઉત્‍પન્‍ન થાય છે અને ‘લેવા’ના ભાવથી સંઘર્ષ ઉત્‍પન્‍ન થાય છે.
  226.         ’આપવા’નો ભાવ ઉદ્ધાર કરવાવાળો અને ‘લેવા’નો ભાવ પતન કરવાવાળો હોય છે.
  227.         શરીરને ‘હું’, ‘મારું’ અથવા ‘મારે માટે’ માનવાથી જ ‘લેવા’ નો ભાવ ઉત્‍પન્‍ન થાય છે.
  228.         માત્ર સેવા કરવાને માટે જ બીજાઓ સાથે સંબંધ રાખો લેવાને માટે સંબંધ રાખશો તો દુઃખ પામવું પડશે.
  229.         લઇને આપવા કરતાં ન લેવાનું ભારે મોટું પુણ્ય છે. પણ આ વાતને સમજવાવાળા ઘણા ઓછા છે !
  230.         સુખ લેવાને માટે શરીર પણ આપણું નથી અને સુખ આપવા (સેવા કરવા) ને માટે પૂરેપૂરોસંસાર આપણો છે.
  231.         સંસારનો આશ્રય લેવાથી પરાધીનતા અને ભગવાનનો આશ્રય લેવાથી સ્‍વાધીનતા મળે છે.
  232.         એક ભગવાન સિવાય બીજા કોઇનો  આશ્રય ન લેવો એ જ અન્‍યતા છે.
  233.         સંસારનો આશ્રય જ ભગવાનની શરણાગતિમાં અડચણરુપ છે.
  234.         ભય બીજાથી હોય છે. આપણાથી નહીં ભગવાન પોતાના છે. તે માટે તેને શરણે થવાથી મનુષ્‍ય સદાને માટે નિર્ભય થઇ જાય છે.
  235.         ભગવાનની શરણાગતિ સ્‍વીકારી લીધા પછી ભકતએ કદઇ પ્રકારનો સંદેહ પરીક્ષા વિપરીત ભાવના અને કસોટી કરવાં નહીં જોઇએ.
  236.         ભગવાનની સાથે પોતાનો નિત્‍ય સંબંધ ઓળખવો એ જ ભગવાનને શરણે થયા બરાબર છે. શરણે થવાથી ભકત નિશ્ર્ચિંત. નિર્ભય નિઃશોક અને નિઃશંક થઇ જાય છે.
  237.         શરણાગતિ અને પ્રારબ્‍ધ-આ બન્‍નેનું તાત્‍પર્ય ચિંતાને છોડવામાં છે, પુરુષાર્થ (શાસ્‍ત્રોકત કર્તવ્‍ય કર્મ) ને છોડવામાં નથી.
  238.         જીવમાત્ર સાક્ષાત પરમાત્‍માનો અંશ છે. તેથી જયાં સુધી જીવ પોતાના અંશી પરમાત્‍માનો આશ્રય નહી લે, ત્‍યાં સુધી આ બીજાઓનો આશ્રય લઇને પરાધીન થતો જ રહેશે. દુઃખ પામતો જ રહેશે.
  239.         જયાં સુધી મનુષ્‍ય ભગવાનનો સહારો નહીં લે. ત્‍યાં સુધી કોઇપણ સહારો ટકશે નહીં અને તે દુઃખ પામતો જ રહેશે.
  240.         જેનામાં પોતાની સાધનાનું અભિમાન નથી અને જેને પોતાના કલ્‍યાણનો બીજો કોઇ ઉપાય દેખાતો નથી. તે ભગવાનની શરણાગતિનો અધિકારી છે.
  241.         આશ્રય તેનો લેવો જોઇએ, જે આપણાથી અલગ દૂર વિમુખ અને ભિન્‍ન ન થઇ શકે તથા આપણે તેનાથી અલગ, દુર અને વિમુખ અને ભિન્‍ન ન થઇ શકીએ
  242.         પોતાનામાં કાંઇ પણ વિશેધાતા દેખાય તો એ શરણાગતિમાં બાધક છે. વેદોનો સાર ઉપનિષદ છે. ઉપનિષદોનો સાર ગીતા છે અને ગીતા સાર ભગવાનની શરણાગતી છે.
  243.         જયાં સુધી પોતાના બળનું અભિમાન રહે છે. ત્‍યાં સુધી શરણાગતી થતી નથી.
  244.         શરણાગતી ઘણી સુગમ છે, પણ અભિમાની વ્‍યકિત માટે ઘણી કઠણ છે. હું કાંઇક કરી શકું છું - આ અભિમાન જયાં સુધી રહેશે, ત્‍યા સુધી શરણે થવું મુશ્‍કેલ છે.
  245.         સંત-મહાપુરુષોના ઉપદેશ અનુસાર પોતાનું જીવન બનાવવું એ જ તેમની સાચી સેવા છે.
  246.         જેવી રીતે સૂર્ય દ્વારા સૌનસ સમાન રીતે પ્રકાશ મળે છે તેવી જ રીતે સંત મહાત્‍માઓ દ્વારા સૌનું સમાનરુપે હિત થાય છે.
  247.         બહારનો પ્રકાશ તો સુર્ય ફેલાવે છે અને ભીતરનો પ્રકાશ સંત-મહાત્‍મા ફેલાવે છે.
  248.         સંત-મહાત્‍માની સૌથી મોટી સેવા છે - તેમના સિદ્ધાંતો અનુસાર જીવન બનાવવું કારણ કે તેમને સિંદ્વાંત જેટલા પ્રિય હોય છે તેટલા પોતાના પ્રાણ પ્રિય હોતા નથી.
  249.         ભગવાન, સંત-મહાત્‍મા, ધર્મ અને શાસ્‍ત્ર-આ કદી કોઇથી વિમુખ થતાં નથી. કેવળ જીવ જ આનાથી વિમુખ થાય છે.
  250.             સમુદ્રમાંથી કોઇ રાઇ કાઢી શકે નહીં. પરંતુ સંતોએ સંસારભરના ગ્રંથોમાંથી ‘ગીતા’ કાઢી આપણને આપી દીધી આ તેમની કેટલી વિલક્ષણ કૃપા !
  251.             ભગવાનનો લાભ ઉઠાવવા માટેની પાંચ બાબતો છે - નામજપ, ધ્‍યાન, સેવા, આજ્ઞાપાલન અને સંગ. પરંતુ સંતોનો લાભ ઉઠાવવામાં તો ત્રણ જ બાબતો પૂરતી છે - સેવા, આજ્ઞાપાલન અને સંગ.
  252.             સંસારનો સંયોગ નિરંતર વિયોગરુપી અગ્નિમાં બળી રહ્યો છે. જેનાથી સંયોગ થાય છે. તેનાથી વિયોગ થવો નિશ્ર્ચિત છે. ભૂલ એ થાય છે કે તે સંયોગને આપણે નિત્‍ય માની લઇએ છીએ.
  253.             સંસારના સંયોગનો વિયોગતો થવાનો જ છે, પણ વિયોગનો સંયોગ જરુરી નથી. તેથી સંસારનો વિયોગ જ સત્‍ય છે.
  254.             નાશવાન ભૌતિક પદાર્થો સંબંધે કોઇનો શોક કદી દૂર થઇ શકતો જ નથી.
  255.             ઉત્‍પત્તિ-વિનાશશીલ વસ્‍તુઓના વશમાં ન હોવું અર્થાત તેમનો આશ્રય જ ન લેવો એ મનુષ્‍યનો વાસ્‍તવિક વિજય છે.
  256.             જયાં સુધી શરીર-સંસારનો આશ્રય સર્વથા મટી નહીં જાય, ત્‍યાં સુધી જીવવાની આશા, મરવાનો ભય, કરવાનો રાગ અને મેળવવાની લાલચ આ ચાર મટી શકે નહી.
  257.             મનુષ્‍ય જ આસકિતપૂર્વક સંસાર સાથે સંબંધ જોડે સંસાર કદી સંબંધ જોડતો નથી.
  258.             સંસારનો સાથ મળવાથી સંસારનું ણાન થતું અને પરમાત્‍માથી અલગ રહેવાથી પરમાત્‍માનું જ્ઞાન થતું નથી - આ નીમય છે.
  259.             સંસારની સાથે એકતા અને પરમાત્‍માથી ભિન્‍નતા ભૂલથી માનેલી છે.
  260.             વિનાશી સાથે પોતાનો સંબંધ માનવાથી અંતઃકરણ, કર્મ અને પદાર્થ આ ત્રણેય મલિન થઇ જાય છે અને વિનાશીથી મોલો સંબંધ છૂટી જવાથી આ ત્રણેય આપોઆપ પવિત્ર થઇ જાય છે.
  261.             જયાંસુધી સંસાર સાથે સંયોગ બની રહે છે, ત્‍યાં સુધી ભોગ થાય છે, યોગ નથીં. સંસારના સંયોગનો મનથી સર્વથા વિયોગ થવાથી યોગ સિદ્ધ થઇ જાય છે અર્થાત પરમાત્‍માથી પોતાના સ્‍વતઃસિદ્ધ નિત્‍યયોગનો અનુભવ થઇ જાય છે.
  262.             સંસારથી માનેલો સંબંધનો વિચ્‍છેદ કરવાને માટે કયાં તો મળેલાં (શરીર વગેરે) પદાર્થોને સંસારનાં જ સમજીને તેમને સંસારમાં લગાડી દેવાં અથવા જડતા (શરીર વગેરે)થી સંબંધ વિચ્‍છેદ કરીને પોતાના સ્‍વરુપમાં સ્થિર થઇ જઇએ યા પછી આની (શરીર વગેરે) સહિત ભગવાનને શરણે થઇ જઇએ.
  263.             ઉત્‍પત્તિ-વિનાશશીલ વસ્‍તુઓનો આશ્રય લઇને, તેમની સાથે સંબંધ જોડીને સુખ ચાહવાવાળો મનુષ્‍ય કદી સુખી થઇ શકે નહીં-આ નિયમ છે.
  264.             અસતને અસત જાણવા છતાં પણ અસતનું આકર્ષણ મટી જતું નથી. ત્‍યાં સુધી સતની પ્રાપ્તિ થતી નથી (જેમ કે સિનેમાને અસત્‍ય જાણવા છતાં પણ તેનું આકર્ષણ રહે છે.)
  265.             જે રીતે ભગવાનનો આશ્રય કલ્‍યાણ કરનારો છે તે રીતે રુણિયા વગેરે ઉત્‍પત્તિ-વિનાશકારી વસ્‍તુઓનો આશ્રય પતન કરનારો છે.
  266.             વિશ્ર્વાસ ભગવાન પર જ કરવો જોઇએ. ઉત્‍પતી-વિનાશશીલ વસ્‍તુઓ પર વિશ્ર્વાસ કરવાથી દગો જ થશે, દુઃખ જ પામવું પડશે.
  267.             ભગવાનની સાથે આપણો  વિયોગ અને સંસારની સાથે સંયોગ કદી થઇ જ શકતો નથી.
  268.             આપણે સંસારની સાથે કદી રહી જ શકતા નથી અને પરમાત્‍માથી અલગ કદી થઇ શકતા નથી.
  269.             અસતના સંગથી જ તમામ દોષો અને વિષમતાઓની ઉત્‍,તી થાય છે.
  270.             શરીર-સંસારનું નિરંતર પરિવર્તન આપણને આ ક્રિયાત્‍મક ઉપદેશ આપી રહ્યું છે કે તમારો સંબંધ અપરિવર્તનશીલ તત્‍વ (પરમાત્‍મા)ની સાથે છે, અમારી સાથે નહીં, અમે તમારી સાથે અને તમે અમારી સાથે રહી શકતા નથી.
  271.             હમણાં જે વસ્‍તુઓ, વ્‍યકિતઓ વગેરે આપણી સાથે છે. તેમનો સાથ કયાં સુધી રહેશે - આના પર દરેકે વિચાર કરવાની જરુર છે.
  272.             આપણે શરીરને રાખવા ચાહીએ સુખઆરામ ચાહીએ છીએ, પોતાના મનની વાત પુરી કરવા ચાહીએ છીએ. આ બધો અસતનો આશ્રય છે.
  273.     જેમ રોગીનો ઉદ્દેશ નિરોગી થવાનો છે. તે રીતે જ મનુષ્‍યનો ઉદ્દેશ પોતાનું કલ્‍યાણ કરવાનો છે. સાંસારિક સિદ્ધિ-અસિદ્ધિને મહત્‍વ નહી આપવાથી અર્થાત તેમા સમ રહેવાથી ઉદ્દેશ્‍યની સિદ્ધિ થાય છે.
  274.     જયારે સાધકનો એકમાત્ર ઉદ્દેશ્‍ય પરમાત્‍મા-પ્રાપ્તિનો થઇ જાય છે ત્‍યારે તેની પાસે જે પણ સામગ્રી (વસ્‍તુ, પરિસ્થિતી વગેરે) હોય છે તે બધી સાધનપ (સાધન-સામગ્રી) થઇ જાય છે.
  275.     એક પરમાત્‍મા-પ્રાપ્તિનો દ્દૃઢ ઉદ્દેશ્‍ય હોવાથી અંતઃકરણની જેટલી જલદી અને જેવી શુદ્ધિ થાય છે, તેટલી જલ્‍દી અને તેવી શુદ્ધિ અન્‍ય કોઇ અનુષ્‍ઠાનથી થતી નથી.
  276.     ઇન્દ્રિયો દ્વારા ભોગ તો પશુ પણ ભોગવે છે, પણ તે ભોગોને ભોગવવા એ મનુષ્‍ય-જીવનને ઉદ્દેશ્‍યની ખાસ જરુરીયાત છે. જો પોતાના કલ્‍યાણનો ઉદ્દેશ્‍ય જ દ્દૃઢ નહીં હોય તો સાધકની સિદ્ધિ કેવી રીતે મળશે.
  277.     એક પરમાત્‍મા-પ્રપ્તિનો ઉદ્દેશ્‍ય હોવાથી પણ કોઇ પણ સાધન નાનુ-મોટું હોતું નથી.
  278.     જે વસ્‍તુ પરિસ્થિતિ વગેરે હાલમાં નથી. તેને પ્રાપ્‍ત કરવામાં પોતાની સફળતા યા ચતુરાઇ માનવી મહાન ભૂલ છે. જે વસ્‍તુ હાલમાં નથી અને તે મળ્યા પછી પણ હંમેશાં રહેશે નહીં. આ નિયમ છે. અને જે હંમેશાં રહેશે. એવી વસ્‍તુ (પરમાત્‍મતત્‍વ)ને પ્રાપ્‍ત કરવામાં જ વાસ્‍તવિક, સફળતા યા ચતુરાઇ છે.
  279.     પારમાર્થિક ઉન્‍નતિ કરવાવાળાની બૌધિક ઉન્‍નતિ આપોઆપ થાય છે.
  280.     વિચાર કરો-આપણે આપણી જાણકારીનો જાતે જ અનાદર કરીશું તો પછી આપણી ઉન્‍નતી કેવી રીતે થશે. ?
  281.     વાસ્‍તવિક ઉન્‍નતી છે - સ્‍વભાવ શુદ્ધ થવો.
  282.     સાંસારિક ઉન્‍નતી વર્તમાન વસ્‍તુ નથી અને પારમાર્થિક ઉન્‍નતી ભવિષ્‍યની વસ્‍તુ નથી.
  283.     જે આરામ ચાહે છે. તે પોતાની વાસ્‍તવીક ઉન્‍નતી કરી શકતો નથી.
  284.     શરીર-ઇન્દ્રિયો-મન-બુદ્ધિ સાથે આપણો સંબંધ ન રાખવો તે જ સાચુ એકાંત છે.
  285.     મનુષ્‍ય પ્રત્‍યેક પરિસ્થિતિમાં પોતાના કર્તવ્‍યનું પાલન કરી શકે છે. કર્તવ્‍યનું અથાર્થ સ્‍વરુપ છે - સેવા. અર્થાત સ્‍વરુપ છે - સેવા અર્થાત સંસારથી મળેલા શરીર વગેરે પદાર્થોને સંસારના હિતમાં લગાડવાં.
  286.     પોતાનાં કર્તવ્‍યનું પાલન કરવાવાળા મનુષ્‍યના ચિત્તમાં સ્‍વાભાવિક પ્રસંન્‍નતા રહે છે. આનાથી વિપરીત પોતાના કર્તવ્‍યનું પાલન ન કરવામાં મનુષ્‍યના ચિત્તમાં સ્‍વામાવિક ‍ખિન્‍નતા રહે છે.
  287.     સાધક આસકિતર હિત ત્‍યારે થઇ શકે છે. જયારે તે શરીર ઇન્દ્રિયો-મન-બુદ્ધિને “મારા” અથવા “મારા માટે” નહી માનીને. માત્ર સંસારના અને સંસારને માટેજ માનીને સંસારના હિતને માટે તત્‍પરતા પૂર્વક કર્તવ્‍ય-કર્મનું આચરણ કરવામાં લાગી જાય.
  288.     કોઇપણ કર્તવ્‍ય-કર્મ નાનું કે મોટું હોતું નથી. નાનામાં નાનું અને મોટામાં મોટુ કર્મ કર્તવ્‍યમાત્ર સમજીને (સેવાભાવથી) કરવાથી સરખું જ છે.
  289.     જેનાથી બીાઓનું હિત થાય છે, તેજ કર્તવ્‍ય હોય છે. જેનાથી કોઇનું પણ અહિત થાય છે. તે અકર્તવ્‍ય હોય છે.
  290.     રાગ દ્વેશને કારણે જ મનુષ્‍યને કર્તવ્‍ય-પાલનમાં પરિશ્રમ યા કઠનાઇ પ્રતીત થાય છે. જેનાથી કોઇનું પણ અહિત થાય છે. તે અકર્તવ્‍ય હોય છે.
  291.     રાગ-દ્વેષને કારણે મનુષ્‍યને કર્તવ્‍ય-પાલનમાં પરિશ્રમ યા કઠનાઇ પ્રતીત થાય છે.
  292.     જે કરવું જોઇએ અને જે કરી શકાય છે. તેનું નામ ‘કર્તવ્‍ય’ છે. કર્તવ્‍યનું પાલન ન કરવું પ્રમાદ છે. પ્રમાદ તમોગુણ અને તમોગુણ નરક છે. – ‘નરકસ્‍મતઉન્‍નાહો’ (શ્રીમદભાગવત ૧૧/૧૯/૪૩)
  293.     પોતાના સુખને માટે કરેલું કર્મ અસત અને બીજાઓના હિતને માટે કરેલું કર્મ સત હોય છે. અસત કર્મનું પરિણામ જન્‍મ-મરણની પ્રાપ્તિ અને સત કર્મનું પરિણામ પરમાત્‍માની પ્રાપ્તી છે.
  294.     સારામા સારુ કાર્ય કરો, પણ સંસારને સ્‍થાયી માનીને નહી કરો.
  295.     જે નિષ્‍ઠા હોય છે તે તત્‍પરતાપૂર્વક પોતાના કર્તવયનું પાલન કરી શકે છે.  --
  296.     બીજાઓ તરફ જોવાવાળા કયારેય પણ કર્તવ્‍યનિષ્‍ઠ થઇ શકતા નથી કારણ કે બીજાઓનું કર્તવ્‍ય જોવું એ જ અકર્તવ્‍ય છે.
  297.     ગૃહસ્‍થ હોય અથવા સાધુ હોય, જે પોતાના કર્તવયનું પાલન બરાબર કરે છે, તે શ્રેષ્‍ઠ છે.
  298.     મારુ કાંઇ નથી, મારે કાંઇ જોઇએ નહી અને મારે કાંઇ કરવાનું નથી - આ ત્રણ વાતો ઝઠપી ઉદ્ધાર કરવાવાળી છે.
  299.     ભગવાનનો સંકલ્‍પ આપણા કલ્‍યાણને માટે છે. જો આપણો કોઇ સંકલ્‍પ ન રાખીએ તો ભગવાનના સંકલ્‍પ અનુસાર આપોઆપ આપણું કલ્‍યાણ થઇ જશે.
  300.     સંસારની એવી કોઇ પણ પરિસ્થિતિ નથી. જેમાં મનુષ્‍યનું કલ્‍યાણ ન થઇ શકે કારણ મે પરમાત્‍મા પ્રત્‍યેક પરિસ્થિતિમાં સમાનરુપે હાજર છે.
  301.     કલ્‍યાણની પ્રપ્‍તી ઘણી સરળ છે, પણ કલ્‍યાણની ઇચ્‍છા જ ન હોય તો તે સરળતા શું કામની ?
  302.     સંસારનું કામ તો કોઇ પણ કરી લેશે. પણ પોતાનાં કલ્‍યાણનું કામ તો પોતે જ કરવું પઠશે. જેમ કે - ભોજન અને દવા આપણે જાતે લેવા પડે છે.
  303.     કલ્‍યાણ ક્રિયાથી થતું નથી, બલકે ભાવ અને વિવેકથી થાય છે.
  304.     ઘરમાં રહેવાવાળા બધા લોકો પોતાને સેવક અને બીજાઓને સેવ્‍ય સમજે તો બધાંની સેવા થઇ જશે, અને બધાંનુ કલ્‍યાણ થઇ જશે.
  305.     ભોગોની પ્રિયતા જન્‍મ મરણ દેવાવાળી અને ભગવાનની પ્રિયતા કલ્‍યાપ કરવાવાળી છે.
  306.     પોતાનું કલ્‍યાણ ચાહવાવાળા સાચા હદયથી પ્રાર્થના કરે તો ભગવાનના દરબારમાં તેમની સુનાવણી જદલી થાય છે.
  307.     જયાં સુધી સાધકનામાં પોતાના સુખ, આરામ, માન, મોટાઇ વગેરેની કામના છે, ત્‍યાં સુધી તેનું વ્‍યકિતત્‍વ ઓગળતું નથી અને વ્‍યકિતત્‍વ નષ્‍ટ થયા વિના તત્‍વથી અભિન્‍નતા થતી નથી.
  308.     જયારે આપણા અંતઃકરણમાં કોઇ પ્રકારની કામના નહીં રહેશે ત્‍યારે આપણે ભાગવત-પ્રાપ્તિની ઇચ્‍છા કરવી નહીં પડે, બલ્‍કે ભગવાન સ્‍વયં પ્રાપ્‍ત થઇ જશે.
  309.     સંસારની કામનાથી પશેતાનો અને ભગવાનની કામનાથી મનુષ્‍યતાનો આરંભ થાય છે.
  310.     મારા મનનુ થઇ જાય ઓ કામના કહે છે, આ કામના જ દુઃખનું કારણ છે. આનો ત્‍યાગ કર્યા વિના કોઇ સુખી નહી થઇ શકે.
  311.     મને સુખ કેમ કરીને મળે - માત્ર આ ચાહનાને કારણે મનુષ્‍ય કર્તવય‍હિન અને પતિત થઇ જાય છે.
  312.     કામના ઉત્‍પન્‍ન થતાં જ મનુષ્‍ય પોતાના કર્તવ્‍યથી, પોતાનાં સ્‍વપથી અને પોતાના ઇષ્‍ટ (મગવાન)થી વિમુખ થઇ જાય છે અને નાશવંત સંસારની સન્‍મખ થઇ જાય છે.
  313.     સાંસારિક ઇચ્‍છા ઉત્‍પન્‍ન થતા જ પારમાર્થિક માર્ગમ)ં ધુમાઠો થઇ જાય છે. જો આ અવસ્‍થામાં સાવધાન ન રહો તો ઇચ્‍છા ઘણી વધારે થઇ જાય છે ઇચ્‍છા વધી જવાથી તો પારમાર્થિક માર્ગમાં અંધારુ જ થઇ જાય છે.
  314.     કામનાઓના ત્‍યાગમાં સૌ સ્‍વતંત્ર, અધિકારી, યોગ્‍ય અને સમર્થ છે. પરંતુ કામનાઓની પૂર્તિમાં કોઇ પણ સ્‍વતંત્ર અધિકારી, યોગ્‍ય અને સમર્થ નથી.
  315.     જેમ જેમ કામનાઓ નષ્‍ટ થયા છે. તેમ તેમ સાધુતા આવે છે અને જેમ જેમ કામનાઓ વધે છે તેમ તેમ સાધુતા લુપ્‍ત થાય છે. કારપ કે અસાધુતાનું મૂળ કારણ કામના જ છે.
  316.     કામના માત્રથી કોઇ પણ પદાર્થ મળતો નથી. અગર મળે તો પણ તે સદા સાથે રહેતો નથી-આવી વાત પ્રત્‍યક્ષ હોવા છતાં પણ પદાર્થોની કામના રાખવી એ પ્રમોદ જ છે.
  317.     જીવન ત્‍યારે કષ્‍ટમય થાય છે. જયારે સંયોગજન્‍ય સુખની ઇચ્‍છા કરીએ છીએ અને મૃત્‍યુ ત્‍યારે કષ્‍ટમય હોય છે. જયારે જીવવની ઇચ્‍છા કરીએ છીએ.
  318.     જો વસ્‍તુની ઇચ્‍છા પુરી થતી હોય તો તેને પુરી કરવાનો પ્રયત્‍ન કરીએ અને જો જીવવાની ઇચ્‍છા પુરી થતી હોય તો મૃત્‍યુથી બચવાનો પ્રયત્‍નકરીહે પરંતુ ઇચ્‍છાનુસાર નથી બધી વસ્‍તુ મળતી અને નથી મૃત્‍યુથી બચાવ થઇ શકતો.
  319.     ઇચ્‍છાનો ત્‍યાગ કરવામાં સૌ સ્‍વતંત્ર છે, કોઇ પરાધીન નથી અને ઇચ્‍છાની પૂર્તિ કરવામાં સૌ પરાધીન છે., કોઇ સ્‍વતંત્ર નથી
  320.     સુખની ઇચ્‍છા, આશા અને ભોગ - આ ત્રણે તમામ દુઃખોનું કારણ છે.
  321.     નાશવંતી ચાહના છોઠવાથી અવિનાશી તત્‍વની પ્રાપ્તિ થાય છે.
  322.     આવુ થવું જોઇએ, આવું નહીં થવું જોઇએ - આમાં જ બધા દુઃખ ભરેલા છે.
  323.     મનમાં કોઇ વસ્‍તુની ચાહ રાખવી એ જ દરિદ્રતા છે.
  324.     અમારુ સન્‍માન થાય એ ચાહનાએ જ આપણું અપમાન કર્યું છે.
  325.     સંસાર પાસેથી કાંઇ પણ ચાહશો તો દુઃખ જ મળશે.
  326.     લેવાની ઇચ્‍છાવાળો સદા દરિદ્ર જ રહે છે.
  327.     નાશવંતની ઇચ્‍છા જ અંતઃકરણની અશુદ્ધિ છે.
  328.     મનુષ્‍યોએ કર્મનો ત્‍યાગ નથી કરવાનો. બલ્‍કે કામનાનો ત્‍યાગ કરવાનો છે.
  329.     મનુષ્‍યને વસ્‍તુ ગુલામ બનાવતી નથી.
  330.     તેની ઇચ્‍છા ગુલામ બનાવે છે.
  331.     જો શાંતિ ચાહતા હો તો કામનાનો ત્‍યાગ કરો.
  332.         કાંઇ પણ લેવાની ઇચ્‍છા ભયંકર દુઃખ દેનારી છે.
  333.         જેની ભીતર ઇચ્‍છા છે તેને કોઇને કોઇથી પરાધીન જુવં જ પડશે.
  334.         પોતાને માટે સુખ ચાહવું આસુરી, રાક્ષસી વૃતિ છે.
  335.         જેવી રીતે ચાહના વિના સાંસારિક દુઃખ મળે છે. તેવી રીતે ચાહના વિના સુખપણ મળે છે. તેથી સાધકે સાંસારિક સુખની ઇચ્‍છા કદી કરવી નહી.
  336.         મનમાં કોઇ વસ્‍તુની ચાહ રાખવી એ જ દરિદ્રતા છે.
  337.         અમારુ સન્‍માન થાય એ ચાહનાએ જ આપણું અપમાન કર્યુ છે.
  338.         સંસાર પાસેથી કાંઇ પણ ચાહશો તો દુઃખ જ મળશે.
  339.         મનુષ્‍યએ કર્મનો ત્‍યાગ નથી કરવાનો. બલ્‍કે કામનાનો ત્‍યાગ કરવાનો છે.
  340.         જો શાંતિ ચાહતા હો તો કામનાનો ત્‍યાગ કરો.
  341.         કાંઇ પણ લેવાની ઇચ્‍છા ભયંકર દુઃખ દેનારી છે.
  342.         જેની ભીતર ઇચ્‍છા છે તેને કોને કોઇથી પરાધીન થવું જ પડશે.
  343.         પોતાને માટે સુખ ચાહવું આસુરીઘ રાક્ષસી વૃતિ છે.
  344.         જેવી રીતે ચાહના વિના સાંસારિક દુઃખ મળે છે. તેવી રીતે ચાહના ‍િવના સુખ પણ મળે છે. તેથી સાધકે સાંસારિક સુખની ઇચ્‍છા કદી કરવી નહીં.
  345.         ભોગ અને સંગ્રહની ઇચ્‍છા પાપ કરવા સિવાય બીજા કોઇ કામમાં આવતી નથી. તેથી ઇચ્‍છાનો ત્‍યાગ કરી દેવો જોઇએ.
  346.         પોતાને માટે ભોગ અને સંગ્રહની ઇચ્‍છા કરવાથી મનુષ્‍ય પશુઓથી પણ નીચે પઠી જાય છે. તથા તેની ઇચ્‍છાઓનો ત્‍યાગ કરવાથી દેવતાઓથી પણ ઊંચે ચડી જાય છે.
  347.         કામનાઓને પૂરી કરવામાં તો સૌ પરાધીન છે. પણ કામનાને છોઠવામાં સૌ બધી રીતે સ્‍વાધિન છે.
  348.         જે વસ્‍તુ આપણી છે, તે આપણને મળશે જ તેને બીજુ કોઇ લઇ શકે નહીં. તેથી કામના નહીં કરીને પોતાના કર્તવ્‍યનું પાલન કરવું જોઇએ.
  349.         જેવું હું ચાહું તેવું થઇ જાય - આ ઇચ્‍છા જયાં સુધી રહેશે, ત્‍યાં સુધી શાંતિ નહી મળી શકે.
  350.         મનુષ્‍ય સમજદાર થઇને પણ ઉત્‍પતિ વિનાશશીલ વસ્‍તુઓને ચાહે છે. આ આશ્ર્ચર્યની વાત છે.
  351.         પશરીરમાં પોતાની સ્થિતિ માનવાથી જ નાશવંતની ઇચ્‍છા થાય છે. અને ઇચ્‍છા થવાથી જ શરીરમાં પોતાની સ્થિતિ દ્રઢ થાય છે.
  352.         કાંઇક ચાહવાથી કાંઇક મળે છે અને કાંઇક નથી મળતું. પણ કાંઇ નહીં ચાહવાથી બધું જ મળે છે.
  353.         નિંદા તે માટે ખરાબ લાગે છે કે આપણે પ્રશંસા ચાહીએ છીએ. આપણે પ્રશંસા ચાહીએ છીએ તો વાસ્‍તવમાં આપણે પ્રશંસાને યોગ્‍ય નથી. કારણ કે જે પ્રશંસાને યોગ્‍ય છે તેનામાં પ્રશંસાની ચાહના રહેતી નથી
  354.         મનુષ્‍યએ કર્મનો ત્‍યાગ નથી કરવાનો. બલ્‍કે કામનાનો ત્‍યાગ કરવાનો છે.
  355.         જો શાંતિ ચાહતા હો તો કામનાનો ત્‍યાગ કરો.
  356.             કાંઇ પણ લેવાની ઇચ્‍છા ભયંકર દુઃખ દેનારી છે.
  357.             જેની ભીતર ઇચ્‍છા છે તેને કોને કોઇથી પરાધીન થવું જ પડશે.
  358.             પોતાને માટે સુખ ચાહવું આસુરીઘ રાક્ષસી વૃતિ છે.
  359.             જેવી રીતે ચાહના વિના સાંસારિક દુઃખ મળે છે. તેવી રીતે ચાહના ‍િવના સુખ પણ મળે છે. તેથી સાધકે સાંસારિક સુખની ઇચ્‍છા કદી કરવી નહીં.
  360.             ભોગ અને સંગ્રહની ઇચ્‍છા પાપ કરવા સિવાય બીજા કોઇ કામમાં આવતી નથી. તેથી ઇચ્‍છાનો ત્‍યાગ કરી દેવો જોઇએ.
  361.             પોતાને માટે ભોગ અને સંગ્રહની ઇચ્‍છા કરવાથી મનુષ્‍ય પશુઓથી પણ નીચે પઠી જાય છે. તથા તેની ઇચ્‍છાઓનો ત્‍યાગ કરવાથી દેવતાઓથી પણ ઊંચે ચડી જાય છે.
  362.             કામનાઓને પૂરી કરવામાં તો સૌ પરાધીન છે. પણ કામનાને છોઠવામાં સૌ બધી રીતે સ્‍વાધિન છે.
  363.             જે વસ્‍તુ આપણી છે, તે આપણને મળશે જ તેને બીજુ કોઇ લઇ શકે નહીં. તેથી કામના નહીં કરીને પોતાના કર્તવ્‍યનું પાલન કરવું જોઇએ.
  364.             જેવું હું ચાહું તેવું થઇ જાય - આ ઇચ્‍છા જયાં સુધી રહેશે, ત્‍યાં સુધી શાંતિ નહી મળી શકે.
  365.             મનુષ્‍ય સમજદાર થઇને પણ ઉત્‍પતિ વિનાશશીલ વસ્‍તુઓને ચાહે છે. આ આશ્ર્ચર્યની વાત છે.
  366.             પશરીરમાં પોતાની સ્થિતિ માનવાથી જ નાશવંતની ઇચ્‍છા થાય છે. અને ઇચ્‍છા થવાથી જ શરીરમાં પોતાની સ્થિતિ દ્રઢ થાય છે.
  367.             કાંઇક ચાહવાથી કાંઇક મળે છે અને કાંઇક નથી મળતું. પણ કાંઇ નહીં ચાહવાથી બધું જ મળે છે.
  368.             નિંદા તે માટે ખરાબ લાગે છે કે આપણે પ્રશંસા ચાહીએ છીએ. આપણે પ્રશંસા ચાહીએ છીએ તો વાસ્‍તવમાં આપણે પ્રશંસાને યોગ્‍ય નથી. કારણ કે જે પ્રશંસાને યોગ્‍ય છે તેનામાં પ્રશંસાની ચાહના રહેતી નથી.
  369.             બીજાઓ દ્વારા સારા કહેવડાવાની ઇચ્‍છા એ ઘણી મોટી નિર્બળતા છે. તે માટે સારા બનો. સારા કહેવઠાવો નહીં.
  370.             સાંસારિક સુખની ઇચ્‍છાનો ત્‍યાગ કયારે ને કયારે તો કરવો જ પડશે તો પછી તેમાં વિલંબ શા માટે ?
  371.             જયાં સુધી બને ત્‍યાં સુધી બીજાઓની આશા પૂરી કરવાનો પ્રયાસ કરો, પણ બીજાનોજી આશા નહીં રાખો.
  372.             વિચાર કરો, જેનાથી આપ સુખ ચાહો છો તે શું બધી રીતે સુખી છે ? શું તે ખુઃખી નથી ? દુઃખી વ્‍યકિત આપને સુખી કેવી રીતે બનાવી દેશે ?
  373.             કામના તુટવાથી જે સુખ થાય છે, તે સુખ કામનાની પૂર્તિથી કદી થતું નથી.
  374.             પરમાત્‍માની ઉત્‍કટ અભિલાષા ચાહતા હો તો સંસારની અભિલાષા છોડો.
  375.             દરિદ્રતા મટાવી છે, તો પોતાની ઇચ્‍છાઓને સમાપ્‍ત કરી દો.
  376.             જે બદલવાવાળા (સંસાર)ની ઇચ્‍છા સેવે છે. તેનાથી સુખ લે છે. તે પણ દલાતો રહે છે અર્થાત અનેક યોનિઓમાં જન્‍મતો-મરતો રહે છે.
  377.             જેને આપણે સદાને માટે પાસે રાખી શકતા નથી. તેને ઇચ્‍છા કરવાથી અને તેને મેળવવાથી પણ લાભ શું?
  378.             કામનાને કારણે જ ખામી છે. કામનાથી રહિત થવાથી કોઇ પણ ખોટ રહેશે નહી.
  379.             કામનાનો સંપૂર્ણ ત્‍યાગ કરી દઇએ તો જરુરી વસ્‍તુઓ આપમેળે પ્રાપ્‍ત થશે, કારણ કે વસ્‍તુઓ નિષ્‍કામ પુરુષ પાસે આપવા માટે લલચાય છે.
  380.             જે પોતાના સુખને માટે વસ્‍તુઓની ઇચ્‍છા કરે છે, તેને વસ્‍તુઓના અભાવનું દુઃખ ભગવવું જ પડશે.
  381.             જેની ભીતર કોઇ પણ ઇચ્‍છા હોતી નથી તેની જરુરીયાતોની પૂર્તિ પ્રકૃતિ આપોઆપ કરે છે.
  382.             જે સદા આ,પી સાથે રહેશે નહીં અને આપણે સદા જેની સાથે નહીં રહીશું તેને મેળવવાની ઇચ્‍છા કરવી અથવા તેનાથી સુખ લેવું મુર્ખતા છે, પતનનું કારણ છે.
  383.             ચાહે સાધુ બનો, ચાહે ગૃહસ્‍થ બનો, જયાં સુધી કામના (કંઇ મેળવવાની ઇચ્‍છા) રહેશે ત્‍યાં સુધી શાંતિ નહીં મળી શકે.
  384.                 અગર શાંતિ ચાહો છો તો, ‘આમ થવું જોઇએ, આમ નહીં થવું જોઇએ’ આને છોડી અને ‘જે ભગવાન ચાહે, તે જ થવું જોઇએ’ આને સ્‍વીકારી લો.
  385.                 જે દુનિયાના ગુરુ બને છે, તે દુનિયાના ગુલામ થઇ જાય છે અને જે પોતાના ગુરુ બને છે, તે દુનિયાનો ગુરુ થઇ જાય છે.
  386.                 કલ્‍યાણ - પ્રાપ્તિમાં પોતાની લગની જ કામમાં આવે છે. પોતાની લગની જ ન હોય તો ગુરુ શું કરી શકશે ? શાસ્‍ત્ર શું કરશે ?
  387.                 જે આપણી પાસે કંઇ પણ ચાહે છે, તે આપણો ગુરુ કેવી રીતે થઇ શકે છે. ?  
  388.                 પુત્ર અને શિષ્‍યને પોતાની શ્રેષ્‍ઠ બનાવવાનું વિધાન તો છે, પણ પોતાનો ગુોામ બનાવવાનું વિધાન નથી.
  389.                 ગુરુમાં મનુષ્‍ય બુદ્ધિ રાખવી અને મનુષ્‍યમાં ગુરુબુદ્ધિ રાખવી એ અપરાધ છે. કારણ કે ગુરુ તત્‍વ છે, શરીરનું નામ ગુરુ નથી.
  390.                 શિષ્‍ય દુર્લભ છે, ગરુ નહીં સેવક દુર્લભ છે, સેવ્‍ય નહી. જિજ્ઞાસુ દુર્લભ છે, જ્ઞાન નહીં. ભકત દુર્લભ છે, ભગવાન નહીં.
  391.                 જે આપણી પાસેથી ધન-સંપતિ, સુખ-સુવિધા, માન-આદર, પૂજા-સત્‍કાર વગેરે પણ ચાહે છે. તે આપણું કલ્‍યાણ નહી કરી શકે.
  392.                 જગત, જીવ અને પરમાત્‍મા આ ત્રણને ન જાણવા એ અંધકાર છે જે આ અંધકારને મટાડી દે છે તે ગુરુ છે.
  393.                 ગુરુ શિષ્‍ય માટે હોય છે, શિષ્‍ય ગુરુને માટે હોતા નથી. રાજા પ્રજા માટે હોય છે. પ્રજા રાજાને માટે હોતી નથી.
  394.                 ભગવાન જગતગુરુ હોવો છતા પણ મનુષ્‍યને કદી ચેલો બનાવતા નથી, પરંતુ મિત્ર જ બનાવે છે.
  395.                 શરીર-નિર્વાહને માટે ચો ચિંતા (વિચાર) કરવાની જરુર જ નથી. પણ શરીર છૂટી ગયા બાદ શું થશે-તેને માટે ચિંતા કરવાની જરુર છે.
  396.                 જે બનવાકાળ છે તે બનીને જ રહેશે અને જે બનવાકાળ નથી તે કદી બનશે નહીં, તો પછી ચિંતા કઇ વાતની ?
  397.                 આપણે પોતાને માટે કશું જોઇતું નથી કારણકે સ્‍વરુપમાં અભાવ નથી અને શરીરને જે જોઇએ ને પ્રારબ્‍ધ અનુસાર પહેલેથી જ નિશ્ર્ચિત છે તો પછી ચિંતા કઇ વાતની ?
  398.                 ભગવાન તરફ આપણા નિર્વાહનો પ્રબંધ તો છે પણ ભોગનો પ્રબંધ નથી તે માટે નિર્વાહની ચિંતા અને ભોગની ઇચ્‍છા કરવી નહી.
  399.                 ભગવાન જે કાંઇ કરે છે અને કરશે ેતેમાં જ મારુ હિત છે- એવો વિશ્ર્વાસ રાખીને પરિસ્થિતિ મેળે તેમાં ‍નિશ્ર્ચિંત રહેવું જોઇએ.
  400.                 દુઃખ ચિંતાનું કારણ વસ્‍તુઓનો અભાવ નથી. પણ મૂર્ખતા છે. આ મૂર્ખતા સત્‍સંગથી દુર થાય છે.
  401.                 મનુષ્‍ય જેમ જેમ પોતાના શરીરની ચિંતા છોડે છે તેમ તેમ તેના શરીરની ચિંતા સંસ્સાર કરવા લાગે છે.
  402.                 ભગવાનના ભરોસે રહેવાથી કોઇ પ્કારની ચિંતા જ્ઞકી શકતી નથી.
  403.                 મૃત્‍યુકાળથી બધી સામગ્રી તૈયાર છે કફન પણ તૈયાર છે, નવું નહી બનાવવું પડે. ઉઠાવવાવાળા માણસો પણ તૈયાર છે, નવા નહી જન્‍મે, બાળવાની જગ્‍યા પણ તૈયાર છે, નવી લેવી પડશે નહી. બાળવાને માટે લાકડાં પણ તૈયાર છે, નવા વૃક્ષો વાવવાં નહીં પડે માત્ર શ્ર્વાસ બંધ થવાની જ વાર છે શ્ર્વાસ બંધ થયાંં જ આ સામગ્રી જોડાઇ જશે પછી નિશ્ર્ચિંત કેમ બેઠા છો ?
  404.                 ચેતો ! આ સંસાર સદા રહેવાને માટે નથી. અહીયા માત્ર મરવા માટે જ મરનારાઓ જ રહે છે. તો પછી પગ પસારીને કેમ બેઠા છો ?
  405.                 મકાન અહીંયા બનાવી રહ્યા છો. સજાવટ અહીયા કરી રહ્યા છો, સંગ્રહ અહીંયા કરી રહ્યા છો, પણ ખુદ મોત તરફ ભાગી જઇ રહ્યા છો ! જયાં જવાનું છે, પહેલા તેને તો ઠીક કરો.
  406.                 નિશ્ર્ચિંત સમય પર ઉપડવાવાળી ગાડી માટે  જયારે પહેલેથી  સાવચેતી રાખીએ છીએ તો, પછી જે મોતરુપી ગાડીનો કોઇ નિશ્ર્ચિત સમય નથી તેને માટે તો સતત સાવચેતી રહેવી જોઇએ.
  407.                 પરમાત્‍માનું જ્ઞાન કારણ નિરપેક્ષ છે. તે માટે તેનો અનુભવ પોતે પોતાનાથી જ થઇ શકે છ, ઇન્દ્રિયો-મન-બુદ્ધિ વગેરે કારણોથી નહીં.
  408.                 અપ્રાપ્‍ત વસ્‍તુની ઇચ્‍છા અને પ્રાપ્‍ત વસ્‍તુની મમતા એ જ બંધન છે પરતંત્રતા છે.
  409.                 ભોગોની ઇચ્‍છાનો ત્‍યાગ કરવાને માટે મુકિતની ઇચ્‍છા કરવી આવશ્‍યક છે પરંતુ મુકિત મેળવવાને માટે મુકિતની ઇચ્‍છા કરવી બાધક છે.
  410.                 મનુષ્‍ય કર્મોથી બંધાતો નથી. પણ કર્મોમાં તે જે આસકિત અને સ્‍વર્થ રાખે છે. તેનાથી જ બંધાય છે.
  411.                 કોઇ પણ કર્મની સાથે સ્‍વાર્થનો સંબંધ જોડી લેવાની તે કર્મ તુચ્‍છ અને બંધનકારક થઇ જાય છે.
  412.                 આ સિદ્ધાંત છે કે જયાં સુધી મનુષ્‍ય પોતાને માટે કર્મ કરે છે, ત્‍યા સુધી તેના કર્મની સમાપ્‍તી થતી નથી અને તે કર્મોથી બધાતો જ જાય છે.
  413.                 જયાં સુધી પ્રકૃતિની સાથે સંબંધ છે. ત્‍યાં સુધી કર્મ કરવું અથવા ન કરવું એ બન્‍ને બંધનકારક કર્મ છે.
  414.                 સાધકે કોઇને બૂરા ન સમજવા જોઇએ, કોઇની બૂરાઇ ન કરવી કોઇનું બુરું ન વિચારવું, કોઇનામાં બૂરાઇ ન જોવી, કોઇની બૂરાઇ ન સાંભળવી અને કોઇની બૂરાઇ ન કહેવી. આ છ વાતો દ્દઢતાપૂર્વક પાલન કરવાથી સાધક બૂરાઇ-રહીત થઇ જશે.
  415.                 કોઇ બૂરું કરે તો બદલામાં તેનુ બૂરું જ ચાહીને એમ સમજજો કે આપણા જ દાંતોથી આપણી જીભ કપાઇ ગઇ !
  416.                 ભલાઇ કરવાની એટલી આવશ્‍યકતા નથી, જેટલી બૂરાઇનો ત્‍યાગ કરવાની આવશ્‍યકતા છે. બૂરાઇનો ત્‍યાગ કરવાથી ભલાઇ આપોઆપ થશે, કરવી નહીં પડે.
  417.                 જેને આપણે સારું સમજીએ છીએ, તેનું પૂરેપૂરું પાલન કરવાની જવાબદારી આપણા પર નથી. પરંતુ જેને આપણે બૂરું સમજીએ છીએ, તેનો ત્‍યાગ કરવાની જવાબદારી આપણા પર છે અને તેનો ત્‍યાગનું બળ યોગ્‍યતા, જ્ઞાન, સામર્થ્ય પણ ભગવાનને આપણને આપેલા છે.
  418.                 વીરતા ભલાઇ કરવામાં નથી. પણ કોઇની પણ બૂરાઇ ન કરવામાં છે.
  419.                  જે પોતાનું કલ્‍યાણ ચાહે છે. તેણે કોઇના પણ પ્રત્‍યે બૂરી ભાવના નહી રાખવી જોઇએ.
  420.                  બીજાઓ તરફ આપણી બૂરી ભાવના હોવાથી તેનું બૂરું થશે આ નહીં થાય-એતો નિશ્ર્ચિત નથી. પણ આપણું અંતઃકરણ તો મેલું થઇ જ જશે.
  421.                 યાદ રાખો કદઇનું પણ બૂરુ કરશો તો તેનું બૂરું થવાનું હશે. પણ તમારુ તો નવું પાપ જ જશે.
  422.                 ભલાઇ કરવાથી મર્યાદિન ભલાઇ ગાય છ. પણ બૂરાઇ છોડવાથી અસીમ ભલાઇ થાય છે.
  423.                 ભલા બનવાને માટે આપણે કાંઇ કરવાની જરુર નથી. માત્ર બધી રીતે બૂરાઇ છોડી દઇએ તો આપણે ભલા થઇ જઇશું.
  424.                 ભગવદ-ભકત દ્વારા કર્મ થતાં નથી. પણ તેના દ્વારા પ્રતિક્ષણ પૂજા થાય છે, કારપ કે પ્રત્‍યેક કર્મમાં તેનો ભાવ પૂજાનો રહે છે.
  425.                 જેનું મન ભગવાનમાં લાગેલું રહે છે, તેને સામાન્‍ય મનુષ્‍ય નહીં સમજવો જોઇએ, કારણ કે તે ભગવાનના દરબારનો પ્રતિનિધી છે.
  426.                 જેમ લોભી માણસની દ્દૃષ્ટિધન પર જ રહે છે. તેમ ભકતની દ્દષ્ટિ ભગવાન પર જ રેવી જોઇએ.
  427.                 દેવતાઓ પોતાના ઉપાસકોને (તેમની ઉપાસના સાંગોપાંગ થવાથી) તેમના હિત-અહિતનો વિચાર કર્યા વિના તેમની ઇચ્છિત વ્‍સ્‍તુઓ આપી દે છે. પરંતુ પરમપિતા ભગવાન પોતાના ભકતોને પોતાની ઇચ્‍છાથી તે જ વસ્‍તુઓ આપે છ જેમાં તેમનું પરહિત હોય.
  428.                 ભગવાનનો ભકત ગમે તેટલી નીચી જાતિનો કેમ ન હોય તે ભકિતહીન વિદ્વાન બ્રાહ્મણથી પણ શ્રેષ્‍ઠ છે.
  429.                 ભગવાનના હ્દયમાં ભકતનો જેટલો આદર હોય છે, તેટલો આદર કરવાવાળુ સંસારમાં બીુ કોઇ નથી.
  430.                 જે ભકતને પોતાના કાંઇ પણ વિશેષતા દેખાતી નથી, પોતાને કાંઇ વાતનું અભિમાન થતું નથી. તે ભકતમાં ભગવાનની વિલક્ષણતા ઉતરી આવે છે.
  431.                 શરણાગત ભકતને ભજન કરવું પડતું નથી, પણ તેના દ્વારા આપોઆપ સ્‍વભાવિક ભજન થાય છે.
  432.                 ભકત ભગવાનને જે રુપમાં જોવા ચાહે છે ભગવાન તે ભાવને અનુસાર તેવા જ બની જાય છે.
  433.                     ભગવદભકતને દેવતા કહેવો એ તેની નિંદા છે. કારણ કે તેનો દરજજો દેવતાઓથી પણ ઘણો ઊંચો હોય છે.
  434.                     પ્રેમી ભકત ભગવનના પ્રભાવથી આકર્ષાતા હોતા નથી. પણ ભગવાનના પોતાપણાથી આકર્ષાતા હોય છે.
  435.                     પ્રેમીની વાત  પ્રેમી જ સમજી શકે છે, જ્ઞાની નહીં. તો પછી અજ્ઞાની તો સમજી જ કેવી રીતે શકે !
  436.                     ભકતને ભગવાનની સેવામાં આનંદ આવે છે અને ભગવાનને ભકતની સેવામાં આનંદ આવે છે.
  437.                     એક ભગવતત્‍વ અથવા પરમાત્‍મતત્‍વ જ વાસ્‍તવિક તત્‍વ છે. તેના સિવાય બધું અતત્‍વ છે.
  438.                     જયાં સુધી અંતઃ કરણમાં સંસારનું મહત્‍વ છે. ત્‍યાં સુધી ભગવાનનું મહાત્‍વ સમજમાં નહી આવી શકે.
  439.                     ભગવાનને મન, બુદ્ધિ, ઇન્દ્રિયોથી નહીં, પરંતુ સ્‍વયંથી જ જાણી શકાય છે.
  440.                     આપણે જે વસ્‍તુને દૂરમાં દૂર માનીએ છીએ, શરીર તેનાથી પણ વધારે દૂર છે અને જે વસ્‍તુને નજીકમાં નજીક માનીએ છીએ, પરમાત્‍મા તેનાથી પણ વધુ નજીક છે.
  441.                     ધન કરતા વસ્‍તુ શ્રેષ્‍ઠ છે વસ્‍તુ કરતા મનુષ્‍ય શ્રેષ્‍ઠ છે, મનુષ્‍ય કરતા વિવેક શ્રેષ્‍ઠ છે અને વિવેક કરતા પણ સત-તત્‍વ (પરમાત્‍મા) શ્રેષ્‍ઠ છે. મનુષ્‍ય-જન્‍મ સત-તત્‍વને પ્રાપ્‍ત કરવાને માટે જ છે.
  442.                     મળવાવાળી દરેક ચીજ અલગ થનારી હોય છે. પણ જે નિત્‍યપ્રાપ્‍ત પરમાત્‍મતત્‍વ છે, તે કયારેય કોઇ પણ અવસ્‍થામાં અલગ થતુ નથી, ચલે આપણને તેનો અનુભવ હોય કે ના હોય.
  443.                     સંસાર અભાવરુપ જ છે. ભાવરુપે માત્ર એક અક્રિય-તત્‍વ પરમાત્‍મા જ છે, જેની સત્તાથી અભાવરુપ સંસાર પણ સત્તાવાન પ્રતીત થઇ રહયો છે.
  444.                     આપણે ‘છે’ પણાં (સત્તા)ને પરમાત્‍માનું નહી માનીને સંસારનું માની લઇએ છીએ - આ ભુલ છે.
  445.                     સંસારમાં કોઇ પણ (વ્‍યકિત)નોકરને પોતાનો માલિક બનાવતા નથી. પરંતુ ભગવાન-શરણાગત ભકતને પોતાનો માલિક બનાવી લે છે. એવી ઉદારતા કેવળ પ્રભુમાં જ છે.
  446.                     એક ભગવાન સિવાય કોઇપણ ચીજ છે જ નહીં, સદા આપણી સાથે રહે અને આપણે સદા તેની સાથે રહીએ.
  447.                     પ્રતિક્ષણ બદલાનારા સંસાર પર વિશ્ર્વાસ જ ભગવાન પર વિશ્ર્વાસ થવા દેતો નથી.
  448.                     જેમ સૂર્ય પ્રકટ થાય છે, પેદા થતો નથી તે જ રીતે અવતાર સમયે ભગવાન પ્રકટ થાય છે, આપણી જેમ પેદા થતા નથી.
  449.                     પરમાત્‍મા છે - એટલુ માની લેવું પર્યાપ્‍ત છે. પરમાત્‍મા કેવા છે - એ જાણવાની જરુર નથી.
  450.                     ભગવાન સર્વસમર્થ હોવા છતાં પણ આપણાથી દૂર થવામાં અસમર્થ છે.
  451.                     ભગવાન કયાં છે ? ભગવાન ત્‍યાં છે. જયાં ‘કયાં-અહી-ત્‍યા’ નથી અર્થાત દેશ, કાળ, વસ્‍તુ વ્‍યકિત વગેરેથી સર્વથા અતીત છે.
  452.                     ભગવાન સર્વ વ્‍યાપક છે, પણ ગ્રાહક જોઇએ. થાંભલાઓ કેટલાય છે પણ પ્રહલાદ જોઇએ.
  453.                     ભગવાનનો કયાંય અભાવ નથી. કેવળ તેમને જોવાવાળાઓનો અભાવ છે.
  454.                     જેની દ્દૃષ્ટિ સંસાર પર રહે છે, તે કહે છે કે ‘ભગવાન કયાં છે ?’ અને જેની દ્દૃષ્ટિ ભગવાન પર રહે છે તે કહે છે કે ‘ભગવાન કયાં નથી ?’
  455.                     જેમ સૂર્ય વાદળાથી ઢંકાતો નથી પણ આપણાં નેત્રો જ વાદળાંથી ઢંકાઇ જાય છે, તેવી જ રીતે પરમાત્‍મા ઢંકાઇ જતા નથી પણ આપણી બુદ્ધિ જ ઢંકાઇ જાય છે.
  456.                     ભગવાન જીવને પોતાનો દાસ (ગુલામ) બનાવવા ચાહતા નથી, પણ સખા (પોતાના સમાન) બનાવવા ચાહે છે.
  457.                     જેમ ગાયનું દૂધ ગાયને માટે નથી. પણ બીજાઓને માટે છે તેમન ભગવાનની કૃપા ભગવાન માટે નથી પણ બીજાઓ (આપણા બધા) ને માટે જ છે.
  458.                     જો ભગવાનની દયા ચાહતા હો તો પોતાની નાનાઓ પર દયા કરો. ત્‍યારે ભગવાન દયા કરશે દયા ચાહો છો પણ કરતા નથી આ અન્‍યાય છે પોતાના જ્ઞાનનો તિરસ્‍કાર છે.
  459.                         જે ગીતા અર્જુનને પણ બીજીવાર સાંભળવા નહીં મળી તે આપણને વાંચવા-સાંભળવા મળી રહી છે- આ ભગવાનની કેટલી વિલક્ષણ કૃપા છે !
  460.                         આજ સુધી જેટલા પણ મહાત્‍મા થયા છે - તે ભગવતકૃપાથી જ જીવનમુકત, તત્‍વજ્ઞ તથા ભગવતપ્રેમી થયા છે, પોતાના ઉદદ્યમથી નહીં.
  461.                         સ્‍વતઃસિદ્ધિ પરમપદનછ પ્રાપ્તિ પોતાનાં કર્મોથી પોતાના પુરુષાર્થથી અથવા પોતાના સાધનથી થતી નથી. આ તો કેવળ ભગવતકૃપાથી જ થાય છે.
  462.                         સાચા હ્દયથી ભગવાનને ચાહવાવાળો મનુષ્‍ય કોઇ પણ વર્ણ, આશ્રમ સંપ્રદાય, પરિસ્થિતિ વગેરેનો કેમ ન હોય અને કેટલોય પાપી દુરાચાી કેમ ન હોય તે ભગવતપ્રાપ્તિનો પૂર્ણ અધિકારી છે.
  463.                         સાધક સંસારમાં કદી આશા ન રાખે, કારણ કે તે સદા રહેતો નથી અને પરમાત્‍માથી કદી નિરાશ ન થાય, કારણ કે તેમનો કદી અભાવ થતો નથી.
  464.                         ભગવાનની બાબતમાં સંતોષ રાખવો અને સંસારની બાબતમા સંતોષ રાખવો ભારે હાનિકારક છે.
  465.                         જેમ માછલી પાણી વિના વ્‍યકુળ થઇ જાય છે. તેમ આપણે ભગવાનના વિના વ્‍યકુળ થઇ જઇએ તો ભગવાનને મળતા વાર નહીં લાગે.
  466.                         ભગવાનની પ્રાપ્તિ થયા પછી કાંઇ પણ કરવાનું જણાવવાનું અને મેળવવાનું બાકી રહેતું નથી. આમાં મનુષ્‍યજીવનની પૂર્ણતા સફતાછે.
  467.                         સાધકે વિચાર કરવો જોઇએ કે ભગવાન સર્વત્ર છે તેથી અહીં પણ છે. બધા સમયે છે. બધા સમયે છે તેથી હમણા પણ છે બધામાં છે તેથી પોતાનામાં પણ છે બધાના છે તેથી મારા પણ છે.
  468.                         ભગવતપ્રાપ્તિમાં વ્‍યાકુળતાથી જેટલો જલદી લાભ થાય છે. તેટલા લાભ વિચારપૂર્વક કરવામાં આવેલી સાધનાથી થતો નથી.
  469.                         રમતમાં છૂપાયેલા બાળકને બીજુ બાળક જોઇ લે તો તે સામે આવી જાય છે કે હવે તો તેણે મને જોઇ લીધો હવે શું છુપાવવાનું ? આવી રીતે ભગવાન પણ બધે છુપાયેલા છે. જો સાધક બધે ભગવાનને જુએ તો  પછી ભગવાન તેનાથી છુપા રહેશે નહીં, સામે આવી જશે. !
  470.                         બધી બાજુએથી વિમુખ થવાથી સાધક પોતાનામાં જ પોતાના પ્રિયતમ ભગવાનને મેળવી લે છે.
  471.                         પોતાની પ્રાપ્તિને માટે ભગવાને જો મનુષ્‍ય-શરીર આપ્‍યુ છે તો તેને માટે પૂરી યોગ્‍યતા અને સામગ્રી પણ સાથે આણી જ છે. એટલી યોગ્‍યતા અને સામગ્રી આપી છે કે મનુષ્‍ય પોતાના જીવનમાં કેટલી વાર ભગવતપ્રપ્તિ કરી શકે !
  472.                         તીવ્ર અભિલાષાની આમીથી જ પરમાત્‍માની પ્રાપ્‍તીમાં વાર લાગે છે. મહેનતની ખામીથી નહીં.
  473.                         પરમાત્‍માની સાથે દરેક વર્ણ આશ્રમ જાતિ સંપ્રદાય વગેરેનો સમાન રુપથી સંબંધ છે. તેથી જે જયાં છે ત્‍યાં પરમાત્‍માને મેળવી શકે છે.
  474.                         અસતનો આશ્રય લઇને અસત દ્વારા સતને પ્રાપ્‍ત કરવાનો પ્રયત્‍ન કરવો એ મહાન ભૂલ છે.
  475.                         જેના માટે મનુષ્‍ય-શરીર મળ્યુ છે. તેની પ્રાપ્તિ કઠણ છે તો સરળ શું છે.
  476.                         ભગવાનના દર્શનને માટે શું કરીએ ? ભગવાનના નામનો જપ કરીહે અને ભગવાનને પ્રાર્થના કરીએ કે હે નાથ ! હું આપને ભૂલું નહી તો આનાથી ભગવાનમાં પ્રેમ થઇ જશે અને પ્રેમ થવાથી ભગવાન પ્રગટ થઇ જશે.
  477.                         જયાં સુધી પોતાને માટે કાંઇ પણ કરવાની અને મેળવવાની ઇચ્‍છા રહે છે ત્‍યાં સુધી નિત્‍યપ્રાપ્‍ત પરમાત્‍માનો અનુભવ થઇ શકતો નથી.
  478.                         ભગવતપ્રાપ્‍તી  કેવળ તીવ્ર અભિલાષાથી મળે છે. તીવ્ર અભિલાષા વાગ્રત ન થવામાં મુખ્‍ય કારણ સાંસારિક ભોગોની કામના જ છે.
  479.                         સતયુગ વગેરેમાં મોટામોટા  ઋષિઓને જે ભગવાન પ્રાપ્‍ત થયા હતા તે જ આજે કળિયુગમાં પણ બધાને પ્રાપ્‍ત થઇ શકે છે.
  480.                         ભોગોની પ્રાપ્‍તી  સદાને માટે હોતી નથી અને બધાને માટે હોતી નથી પરંતુ ભગવાનની પ્રાપ્‍તી સાદને માટે હોય છે અને બધાને માટે હોય છે.
  481.                         પરમાત્‍માની પ્રાપ્‍તીમાં મનુષ્‍યના પારમાર્થિક ોભાવ આરણ વગેરેનો મુખ્‍યતા છે. જાતિ યા વર્ણની પ્રમુખતા નથી.
  482.                             કેવળ ભગવાનની ઇચ્‍છા હોય તો ભગવાન પ્રગટ થઇ નશે અથવા કોઇ પણ ઇચ્‍છા ન હોય તો ભગવાન પ્રગટ થઇ જશે. અધૂરાપણું નહી હોવું જોઇએ.
  483.                             સતને ભલે જોણો કે ન જાણો, પણ નેજે અસત જાણો છો, તેનો ત્‍યાગ કરી દો તો સતની પ્રાપ્‍તી થઇ જશે.
  484.                             પરમાત્‍મપ્રાપ્‍તીમાં મનુષ્‍ય જેટલો સ્‍વતંત્ર છે. તેટલો બીજા કોઇ કાર્યમાં સ્‍વતંત્ર નથી.
  485.                             પરમાત્‍મપ્રાપ્‍તીને માટે ઉપાયોની એટલી જરુર નથી. જેટલી ભીતરની લગનની જરુર છે.
  486.                             ભગવાન બ્રાહ્મણ, ક્ષત્રિય, વૈશ્‍ય, શુદ્ર, બ્રહ્મચારી, ગૃહસ્‍થ, વાનપ્રસ્‍થ, સન્‍યાસી વગેરેને મળતા નથી. પણ ભકતને મળે છે.
  487.                             ધનની પ્રાપ્‍તીમાં ક્રિયાની પ્રધાનતા છે. પણ પરમાત્‍માની પ્રાપ્‍તીમાં લાલસાની પ્રધાનતા છે.
  488.                             ભગવતપ્રાપ્‍તી કર્મોનું ફળ નથી, પરંતુ કૃપાનું ફળ છે. પરંતુ ચાહના પોતાની હોવી જોઇએ.
  489.                             સંસાર અધૂરો છે. તેથી અધુરો જ મળે છે.
  490.                             જેણે ચગવાનને પ્રાપ્‍ત કર્યા નથી. તેણે કાંઇ કર્યું નથી, કાંઇ કર્યુ નથી, કાંઇ કર્યુ નથી.
  491.                             ભગવતપ્રાપ્‍તીમાં સૌથી મોટી બાધા છે-ભોગ અને સંગ્રહની રુચિ બીજાઓના સુખે સુખી થવાથી ચોગની રુચિ અને બીજાઓના દુઃખે દુઃખી થવાથી સંગ્રહની રુચિ મટી જાય છે.
  492.                             જે નિરંતર બદલાઇ રહ્યો છે, તેવા સંસાર પર વિશ્ર્વાસ કરવો, તેને સાચો માનવો એ જ ભગવતપ્રાપ્‍તીમાં  મુખ્‍ય અડચણ છે.
  493.                             ભગવતપ્રાપ્‍તીમાં આડ વસ્‍તુઓએ નહીં, પણ વસ્‍તુઓના મહત્‍વખે લગાવી છે.
  494.                             પોતાને માટે કર્મ કરવાથી અને જડતા (શરીર આદિ) ની સાથે પોતાનો સંબંધ માનવાથી સર્વવ્‍યાથી પરમાત્‍માની પ્રાપ્‍તીમાં અડચણ આવી જાય છે.
  495.                             પરમાત્‍મા બધા દેશ, કાળ વગેરેમાં પરિપૂર્ણ છે સંસારની સત્‍યતા માનવાથી જ મનુષ્‍ય પરમાત્‍માથી ખૂરપણાનો અનુભવ કરે છે.
  496.                             પરમાત્‍મપ્રાપ્‍તીમાં વિવેક ભાવ અને વૈરાગ્‍ય (રાગનો ત્‍યાગ) જેટલી કિંમતી છે તેટલી ક્રિયા કિંમતી નથી.
  497.                             જયારે પ્રત્‍યેક ક્રિયાનો આદિ-અંત હોય છે તો પછી તેનું ફળ અનંત કેવી રીતે હોય ? તેથી અનંત તત્‍વ (પરમાત્‍મા) ક્રિયાસાધ્‍ય નથી.
  498.                             પરમાત્‍મપ્રાપ્‍તીની તીવ્ર અભિલાષા થવાથી એક વિરહાગ્નિ ઉત્‍પન્‍ન થાય છે. જે અનંત જન્‍મોના પાપોનો નાશ કરીને પરમાત્‍મપ્રાપ્‍તી કરાવી દે છે.
  499.                             પરમાત્‍મપ્રાપ્‍તીની તીવ્ર અભિલાાા ન થવાનું ખાસ કારણ છે-સાંસારિક સુખની ઇચ્‍છા આશા અને ભોગ.
  500.                             કોઇ ચીજ સન્‍માનરુપે સૌને મળી શકે એવી છે તો તે પરમાત્‍મા જ છે. પરમાત્‍મા સિવાય કોઇ પણ ચીજ સમાનરુપે સૌને મળી શકતી નથી. આપણે પરમાત્‍મા સિવાય બીજુ કાંઇ પણ પ્રાપ્‍ત કરી શકતા નથી. જે પ્રાપ્‍ત કરીશું તે બધું ‘નથી’માં ચાલ્‍યુ જશે.
  501.                             સાધકને પરમાત્‍મપ્રાપ્‍તીની વાર લાગવાનું કારણ આ જ છે કે તે ભગવાનના વિયોગને સહન કરી રહ્યો છે. જો તેને ભગવાનનો વિયોગ અસહ્ય થઇ જાય તો ભગવાનને મળવામાં વાર લાગતી નથી.
  502.                             જયાં સુધી અસતની કામના આશ્રય ભરોંસો છે ત્‍યાં સુધી સતનો અનુભવ થઇ શકતો નથી.
  503.                             પરમાત્‍મપ્રાપ્‍તી વાસ્‍તવમાં સુગમ છે પણ લગની ન હોવાને કારણે કઠણ છે.
  504.                             ભગવાન ક્રિયાગ્રાહી નથી. પરંતુ ભાવગ્રાહી છે-‘ભાવગ્રાહી જનાર્દનઃ’-તેની ભગવાન ભાવ (અનન્‍યભકિત) થી જ દર્શન આપે છે. ક્રિયાથી નહીં.
  505.                             અનિત્‍ય વસ્‍તુથી સંબંધ-વિચ્‍છેદ થવાથી નિત્‍ય તત્‍વ આપોઆપ અનુભવમાં આવી જાય છે.
  506.                             મનુષ્‍યમાત્ર પરમાત્‍મપ્રાપ્‍તીનો અધિકારી છે અને તે પ્રત્‍યેક પરિસ્થિતિમાં ભગવાનને પ્રાપ્‍ત કરી શકે છે.
  507.                             પરમાત્‍માની પ્રાપ્તિમાં વાર લાગતી નથી. વાર લાગે છે - સંબંધજન્‍ય સુખની ઇચ્‍છાનો ત્‍યાગ કરવામાં.
  508.                                 કોઇ પણ પરિસ્થિતિ પરમાત્‍માની પ્રાપ્‍તીમાં બાધક નથી કારણકે પરમાત્‍મા તમામ પરિસ્થિતિઓથી અતીત છે.
  509.                                 સંસાર છે. હમણાં છે અને પોતાનો છે-એવું માનવાથી જ પરમાત્‍મા છે. હમણાં છે અને પોતાના છે-આનો અનુભવ થતો નથી.
  510.                                 સાધક ‘પરમાત્‍મા છે’એમ તો માની લે છે પણ ‘સંસાર નથી.’ એમ માનથો નથી. તેથીફ પરમાત્‍મપ્રાપ્‍તીમાં અડચણ રહે છે.
  511.                                 કોઇ એક માર્ગનો આગ્રહ રાખવાતી તથા બીજા માર્ગોનો વિષેધ કરવાથી પૂર્ણતાની પ્રાપ્તિમાં મોટી અડચણ છે.
  512.                                 ભગવાનથી વિમુખ થવાથી જ મનુષ્‍યને કરવાની, જાણવાની, મેળવવાની ખામીનો અનુભવ થાય છે.
  513.                                 પરમાત્‍મતત્‍વથી વિમુખ થયા વિના કોઇ સંસારીક ભોગ ભોગવી શકતો નથી. અને રાગપૂર્વક સાંસારિક ભોગ ભોગવવાથી મનુષ્‍ય પરમાત્‍માથી વિમુ થઇ જાય છે.
  514.                                 જે જગતને નથી જાણતા તે જ જગતમાં ફસાય છે અને જે પરમાત્‍માને નથી જાણતા તે જ પરમાત્‍માથી વિમુખ થાય છે.
  515.                                 મનુષ્‍ય સાંસારિક વસ્‍તુ-વ્‍યકિત વગેરે સાથે જેટલો પોતાનો સંબંધ માને છે, તેટલો જ તે પરાધીન થઇ જાય છે. નો તે કેવળ ભગવાન સાથે જ પોતાનો સંબંધ માને તો સદાને માટે સ્‍વાધીન થઇ જાય છે.
  516.                                 સાધક પોતાને ભગવાનનો સમજીને સંસારનું કામ કરે તો સંસારનું કામ પણ ઠીક થશે અને ભગવાનનું પણ પરંતુ પોતાને સંસારનો માનીને કામ કરે તો સંસારનું કામ પણ ઠીક નહી થાય અને ભગવાનનું કામ (ભજન) તો થશે જ નહીં !
  517.                                 પ્રભુ આપણા છે. પણ આપણા માટે નથી. પરંતુ આપણો પ્રભુને માટે છીએ તાત્‍,ર્ય એ છે કે આપણે પ્રભુ પાસેથી કાંઇ લેવું નથી. પરંતુ આપણે આપણી જાતને તેમને આપી દેવાની છે અને વિપરીતમાં વિપરીત પરિસ્થિતિ આવવા છતા પણ તેને પ્રભુએ મોકલેલો પ્રસાદ સમજીને પ્રસન્‍ન રહેવાનું છે.સદુપયોગ કરવાને માટે જ વસ્‍તુઓ આપણી છે. અને પોતાની જાતને ભગવાનને આ,વા માટે જ ભગવાનમાં લગાવી દો.
  518.                                 પતિ મરી શકે છે. સ્‍ત્રીને છોડી પણ શકે છે. તોપણ નવા ધરે જતી વખતે કન્‍યાને ચિંતા થતી નથી. પરંતુ ભગવાન તો કદી મરતા નથી અને કયાર.ય છોડતા જ નથી. પછી ભગવાનની સાથે સંબંધ જોડવામાં કઇ વાતની ચિંતા ? ભગવાનને (આપણને) પકડવાનું તો આવડે છે. પણ છોડવાનું આવડતું નથી. !
  519.                                 ’હું ભગવાનનો છું અને ભગવાન મારા છે’ આ પોતાપણા સમાન કોઇ પણ યોગ્‍યતા, પાત્રતા, અધિકાર વગેરે નથી.
  520.                                 ભકતએ પોતાની યોગ્‍યતા વગેરે તરફ ન જોતાં કેવળ ભગવાનના પોતાપણા તરફ જ જોતા રહેવું જોઇએ.
  521.                                 મનુષ્‍ય પદાર્થો અને ક્રિયાઓને પોતાની માને તેથી પૂરેપૂરો પરતંત્ર થઇ જાય છે અને ભગવાનને પોતાના માને તથા તેમને અનન્‍ય ભાવે શરણે થાય તો સર્વથા સ્‍વતંત્રત થઇ જાય છે.
  522.                                 ભગવાનની સાથે આપણો સંબંધ સ્‍વતઃ સ્‍વાભાવિક છે. આ સંબંધને માટે કોઇ બળ યોગ્‍યતા કે બીજાની સહાયતા વગેરેની જરુર નથી.
  523.                                 હમણાં જેમ સંસારનો સંબંધ માન્‍યો છે કે તે પ્રાણ્‍ત છે નજીક છે. તેમ જ પરમાત્‍માનો સંબંધ માની લઇએ અને પરમાત્‍માનો સંબંધ માન્‍યો છે કે તે અપ્રાપ્‍ત છે. દૂર છે. તેવી જ રીતે સંસારનો સંબંધ માની લઇએ.
  524.                                 સંસારને પોતાનો ન સમજીએ અને સેવા કરીએ ભગવાાને પોતાના સમજીએ અને યાદ કરીએ.

  525.                                 એવું માલી લો કે હું ભગવાનનો છું. જો ‘હું સંસારનો છું’ એવું માનશો તો સંસારનું કામ તો દૂર રહ્યું ભગવાનનું પુજન કરવા છતા પણ ભગવાનને ભૂલી જશો.

                                    ભગવાનનું ધ્‍યાન કરવાની અપેક્ષાએ તેમનામાં પોતાપણું માનજું શ્રેષ્‍ઠ છે

                                    . પોતાપણું થવાથી ધ્‍યાન આપોઆપ થાય છે. આપોઆપ થવાવાળી સાધના શ્રેષ્‍ઠ હોય છે.

                                    ભગવાનને પોતાપણું જેટલું પ્રિય છે તેટલા ત્‍યાગ, તપસ્‍યા વગેરે પ્રિય નથી.

                                    મનને ભગવાનમાં લગાડવાનું એટલું જરુરી નથી. જેટલું જરુરી ભગવામાં પોતે લાગવાનું છે પોતે ભગવામાં લાગી જઇએ તો મન આપોઆપ ભગવાનમાં લાગી જશે.

Views: 850

Comment

You need to be a member of Gopinathji.com to add comments!

Join Gopinathji.com

© 2017   Created by webmaster.   Powered by

Badges  |  Report an Issue  |  Terms of Service